Τρίτη 8 Μαρτίου 2011

Πολιτική κερδοσκοπικής διαχείρισης των απορριμμάτων ή πράσινης ανάπτυξης; του Κώστα Νικολάου

Πηγή: http://konstantinosnikolaou.blogspot.com

Τα αστικά στερεά απορρίμματα (ΑΣΑ) αποτελούν μια από τις σημαντικότερες αιτίες υποβάθμισης του ελληνικού αστικού και φυσικού περιβάλλοντος με επιπλέον επιπτώσεις οικονομικές και κοινωνικές, απειλώντας την υγεία των πολιτών. Το μέγεθος του προβλήματος φαίνεται χαρακτηριστικά από τις κοινωνικές αντιδράσεις και συγκρούσεις, που παρουσιάζονται σε πολλές περιοχές της χώρας.

Η ετήσια ποσότητα των ΑΣΑ στην Ελλάδα είναι σχεδόν 500 κιλά ανά κάτοικο. Αυτά καταλήγουν είτε σε εκατοντάδες ανεξέλεγκτες χωματερές (ΧΑΔΑ: χώροι ανεξέλεγκτης διάθεσης απορριμμάτων) είτε σε χώρους υγειονομικής ταφής απορριμμάτων (ΧΥΤΑ), ενώ η ποσότητα των ΑΣΑ που ανακυκλώνονται ή επαναχρησιμοποιούνται είναι ελάχιστη.

Στα πλαίσια της δημόσιας συζήτησης και αντιπαράθεσης για τη διαχείριση των ΑΣΑ τίθενται μερικά ερωτήματα:

- Υπάρχει επιστημονική και θεσμική αξιολόγηση και ιεράρχηση των διαφόρων μεθόδων διαχείρισης των ΑΣΑ;

- Τι σχέση έχουν αυτές οι μέθοδοι με την πολυαναφερόμενη πράσινη ανάπτυξη;

- Ποιες είναι οι οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις αυτών των μεθόδων και των προτεινόμενων λύσεων;

- Η διαχείριση των ΑΣΑ είναι προτιμότερο να γίνεται από δημόσιους - αυτοδιοικητικούς φορείς ή από ιδιωτικές επιχειρήσεις;

- Η καλύτερη οικονομικά και περιβαλλοντικά λύση θα είναι και κοινωνικά δίκαιη ή θα οδηγήσει σε κέρδη για λίγους και επιπλέον βάρη στους πολλούς και μάλιστα εν μέσω οικονομικής κρίσης;

Αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα, που επιχειρείται να απαντηθούν στο κείμενο, που ακολουθεί.


Ποια είναι η επιστημονική και θεσμική αξιολόγηση και ιεράρχηση των διαφόρων μεθόδων διαχείρισης των ΑΣΑ;

Το πρώτο θεμελιώδες δεδομένο, που συνήθως διαφεύγει ή και επιμελώς αποκρύπτεται στο δημόσιο διάλογο είναι το γεγονός ότι υπάρχει ιεράρχηση και σειρά προτεραιότητας για τις μεθόδους διαχείρισης των ΑΣΑ. Η ιεράρχηση αυτή προέκυψε έπειτα από δεκαετίες επιστημονικών ερευνών (στο οικονομικό, κοινωνικό και περιβαλλοντικό πεδίο), αναδείχθηκε από τη διεθνή επιστημονική κοινότητα και τελικά υιοθετήθηκε και συμπεριλαμβάνεται στη νομολογία τόσο της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και των κρατών-μελών.

Η υπάρχουσα επιστημονική και θεσμική αξιολόγηση και ιεράρχηση των διαφόρων μεθόδων διαχείρισης των ΑΣΑ είναι η εξής:

1. Μείωση - Πρόληψη
2. Επαναχρησιμοποίηση
3. Ανακύκλωση (συμπεριλαμβάνεται κομποστοποίηση - λιπασματοποίηση)
4. Θερμική επεξεργασία – καύση – αποτέφρωση – πυρόλυση - αεριοποίηση
5. Υγειονομική ταφή απορριμμάτων και υπολειμμάτων

Πρώτη λοιπόν προτεραιότητα είναι η ελαχιστοποίηση της ποσότητας των παραγόμενων στερεών απορριμμάτων με υλοποίηση πολιτικής που περιλαμβάνει δράσεις μείωσης των απορριμμάτων (πχ μείωση όγκου συσκευασιών). Μπορεί αυτή η μέθοδος της μείωσης - πρόληψης να λύσει όλο το πρόβλημα; Όχι βέβαια. Ένα μέρος μόνον της παραγωγής των απορριμμάτων μπορεί να αποφευχθεί.

Η δεύτερη κατά σειρά προτεραιότητας μέθοδος είναι η επαναχρησιμοποίηση (με πιθανή ανακατασκευή-επισκευή) όσων αστικών απορριμμάτων μπορούν να εισέλθουν ξανά στον οικονομικό κύκλο και να μην καταλήγουν στις χωματερές. Μπορούν αυτές οι δύο μέθοδοι της μείωσης - πρόληψης και της επαναχρησιμοποίησης να λύσουν όλο το πρόβλημα; Και πάλι όχι. Ένα μέρος μόνον της παραγωγής των απορριμμάτων μπορεί να αποφευχθεί και να επαναχρησιμοποιηθεί.

Τρίτη μέθοδο κατά σειρά προτεραιότητας αποτελεί η ανακύκλωση όσων απορριμμάτων μπορούν να ανακυκλωθούν (χαρτί, γυαλί, αλουμίνιο, κάποια πλαστικά, διάφορα μέταλλα κλπ) συμπεριλαμβανομένης και της παραγωγής κομπόστ - λιπάσματος από τα οργανικά απορρίμματα (κομποστοποίηση – λιπασματοποίηση). Μπορούν αυτές οι τρεις μέθοδοι της μείωσης – πρόληψης, της επαναχρησιμοποίησης και της ανακύκλωσης-κομποστοποίησης να λύσουν όλο το πρόβλημα; Όλο όχι, αλλά μπορούν να αντιμετωπίσουν περίπου το 90% του προβλήματος. Διότι τόσο είναι το ποσοστό των απορριμμάτων που μπορεί να αποφευχθεί, να επαναχρησιμοποιηθεί και να ανακυκλωθεί-κομποστοποιηθεί.

Στο σημείο αυτό και πριν περάσουμε στην τέταρτη μέθοδο, υπεισέρχεται ένα ακόμη θεμελιώδες δεδομένο, που και αυτό συνήθως διαφεύγει ή και επιμελώς αποκρύπτεται στο δημόσιο διάλογο. Είναι το γεγονός ότι εάν το 90% των ΑΣΑ αντιμετωπισθεί με τις τρεις προαναφερόμενες μεθόδους, τότε δεν απομένει τίποτα που να μπορεί να οδηγηθεί στα εργοστάσια θερμικής επεξεργασίας των ΑΣΑ της τέταρτης μεθόδου, σε όποια της παραλλαγή ή όνομα: θερμική επεξεργασία – καύση – αποτέφρωση – πυρόλυση – αεριοποίηση –παραγωγή ενέργειας κλπ.

Η τέταρτη λοιπόν κατά σειρά προτεραιότητας μέθοδος των εργοστασίων θερμικής επεξεργασίας των ΑΣΑ προϋποθέτει την πλήρη αποτυχία των τριών πρώτης προτεραιότητας μεθόδων: της μείωσης – πρόληψης, της επαναχρησιμοποίησης και της ανακύκλωσης-κομποστοποίησης.

Ως πέμπτη και τελευταία κατά σειρά προτεραιότητας μέθοδος ιεραρχείται η διάθεση των ΑΣΑ σε χώρους υγειονομικής ταφής απορριμμάτων (ΧΥΤΑ). Η μέθοδος των ΧΥΤΑ αποτελεί τη χειρότερη λύση, αλλά γίνεται δεκτή προσωρινά (σε μεταβατική φάση), προκειμένου να σταματήσει άμεσα η λειτουργία των ανεξέλεγκτων χωματερών, των λεγομένων ΧΑΔΑ: χώροι ανεξέλεγκτης διάθεσης απορριμμάτων.

Στην πέμπτη μέθοδο εντάσσονται και οι χώροι υγειονομικής ταφής υπολειμμάτων (ΧΥΤΥ). Όμως στην ουσία δεν αποτελούν ξεχωριστή μέθοδο, αλλά συμπληρωματική των τεσσάρων πρώτων μεθόδων. Και αυτό γιατί όποια μέθοδος και αν ακολουθηθεί, πάντα απομένουν κάποια υπολείμματα, που δεν μπορούν να υποστούν καμία περαιτέρω επεξεργασία και άρα πρέπει να οδηγηθούν σε ΧΥΤΥ. Αυτά όμως μπορούν να είναι αδρανή υλικά, άρα ακίνδυνα και γι’ αυτό οι ΧΥΤΥ καμία σχέση δεν έχουν με τους ΧΥΤΑ (η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί ότι μόνο τα μη ανακτήσιμα και αδρανή απόβλητα πρέπει να γίνονται δεκτά σε ΧΥΤΥ). Ενδεικτικά αναφέρεται ότι αν ένας ΧΥΤΑ κατασκευάζεται για να έχει 30 χρόνια ζωής, τότε ένας ίδιος ΧΥΤΥ θα έχει 300 χρόνια ζωής αν πχ δέχεται ως υπολείμματα το 10% των ΑΣΑ, που απομένουν μετά τις όποιες επεξεργασίες.

Τι σχέση έχουν αυτές οι μέθοδοι με την πολυαναφερόμενη πράσινη ανάπτυξη;

Για να εξετασθεί η σχέση των μεθόδων διαχείρισης ΑΣΑ με την πράσινη ανάπτυξη, χρειάζεται να είναι ξεκάθαρο τι εννοούμε με αυτόν τον όρο. Η έννοια της πράσινης ανάπτυξης έχει υποστεί διάφορες στρεβλώσεις (όπως και τόσες άλλες έννοιες), τόσο από αυτούς που θεωρούν ότι είναι έννοια – λάστιχο και άρα μπορούν να εντάσσουν σε αυτήν επιλογές κατά το δοκούν (ορθότερα κατά το συμφέρον τους), όσο και από αυτούς που θεωρούν ότι αποτελεί πολιτική ή κομματική τους ιδιοκτησία.

Η ανάπτυξη είναι πράσινη όταν στηρίζεται στην ενιαία και αδιαίρετη τριάδα των βασικών της πυλώνων: της οικονομικής ανάπτυξης, της κοινωνικής δικαιοσύνης και της προστασίας περιβάλλοντος. Μια πολιτική, ένα σχέδιο, ένα πρόγραμμα, ένα έργο, μια δραστηριότητα είναι πράσινης ανάπτυξης όταν συμβάλλει και στους τρεις πυλώνες. Αν συμβάλλει μόνο στον έναν ή στους δύο πυλώνες, τότε μπορεί να είναι οτιδήποτε άλλο (μπορεί και επιθυμητό κατά τα άλλα), αλλά όχι πράσινης ανάπτυξης.

Εκτός όμως από την έννοια της πράσινης ανάπτυξης, στρεβλώσεις υφίστανται και οι έννοιες των τριών πυλώνων της. Συγκεκριμένα, χρειάζεται να διευκρινισθεί συνοπτικά ότι:

α) η οικονομική ανάπτυξη δεν ταυτίζεται με την οικονομική μεγέθυνση (πχ η εξοικονόμηση ενέργειας ή χρήση ΑΠΕ μπορεί να μην είναι οικονομική μεγέθυνση, αλλά είναι οικονομική ανάπτυξη)

β) η κοινωνική δικαιοσύνη δεν ταυτίζεται με την κοινωνική συνοχή (πχ η διανομή κάποιου παραγόμενου πλούτου με αναλογία: 60% επιχειρηματικά κέρδη - 40% μισθοί-φόροι κλπ, που εξασφαλίζει κάποιες θέσεις εργασίας, μπορεί να συμβάλλει στην κοινωνική συνοχή, αλλά δεν είναι κοινωνική δικαιοσύνη)

γ) η προστασία του περιβάλλοντος αφορά το περιβάλλον ως σύνολο (και όχι προστασία ενός στοιχείου του περιβάλλοντος αδιαφορώντας για τις επιπτώσεις σε κάποιο άλλο).

Στο σημείο αυτό χρειάζεται να υπογραμμισθεί ένα ακόμη θεμελιώδες δεδομένο, που και αυτό συνήθως διαφεύγει ή και επιμελώς αποκρύπτεται στο δημόσιο διάλογο. Είναι η έννοια του εξωτερικού κόστους. Πρόκειται για το χρηματικό ποσό που πληρώνεται για την αντιμετώπιση των κοινωνικο-περιβαλλοντικών επιπτώσεων ενός προϊόντος, ενός έργου, μιας διαδικασίας κλπ (όπως ορίζεται από το διεθνώς αποδεκτό πρόγραμμα Externe της Ευρωπαϊκής Επιτροπής). Στο εξωτερικό κόστος ενσωματώνεται η αντιμετώπιση των επιπτώσεων που σχετίζονται (ενδεικτικά για το παρόν θέμα) με την κλιματική αλλαγή, τη δημόσια υγεία, τις επαγγελματικές ασθένειες, τις υλικές ζημίες κλπ. Το εξωτερικό κόστος δεν επιβαρύνει τα επιχειρηματικά κέρδη ούτε ενσωματώνεται στις τιμές των προϊόντων (μέχρι σήμερα), αλλά πληρώνεται από τον κρατικό προϋπολογισμό, δηλαδή από τους φόρους, που στη συντριπτική τους πλειονότητα καλύπτονται από τους εργαζόμενους και όχι από τα επιχειρηματικά κέρδη. Η αποσιώπηση λοιπόν του εξωτερικού κόστους κατά την οικονομική – κοινωνική - περιβαλλοντική αξιολόγηση των μεθόδων ΑΣΑ αποτελεί θεμελιώδες έλλειμμα στην επιστημονική προσέγγιση. Αντίθετα, ο συνυπολογισμός του εξωτερικού κόστους αποτελεί βασικό συστατικό των λεγόμενων «πράσινων λογαριασμών», που γίνονται στα πλαίσια της πράσινης ανάπτυξης.

Η σχέση λοιπόν, των μεθόδων διαχείρισης των ΑΣΑ με την πράσινη ανάπτυξη, αφορά στον προσδιορισμό της επίδρασης της κάθε μεθόδου στην οικονομική ανάπτυξη, στην κοινωνική δικαιοσύνη και στην προστασία περιβάλλοντος (στο καθένα χωριστά καθώς και στο σύνολο των τριών).

Ποια είναι η οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική διάσταση αυτών των μεθόδων και των προτεινόμενων λύσεων;

Η πρώτη μέθοδος της μείωσης – πρόληψης των ΑΣΑ έχει διπλά θετικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις: αποφυγή των επιπτώσεων που θα είχαν τα μη παραγόμενα ΑΣΑ ως απορρίμματα, αλλά και αποφυγή των επιπτώσεων που θα είχαν αυτά τα ΑΣΑ κατά την παραγωγική διαδικασία και μεταφορά τους ως προϊόντα (οι πλαστικές σακούλες των supermarkets, διάφορες συσκευασίες και η κατάργησή τους είναι ενδεικτικά παραδείγματα). Έχει επίσης τριπλά θετικές οικονομικές επιπτώσεις: δυνατότητα μείωσης των τιμών ένεκα αποφυγής περιττών εξόδων (πχ συσκευασίας) με όφελος για τους καταναλωτές, αποφυγή του εξωτερικού κόστους που έχουν αυτά τα ΑΣΑ ως απορρίμματα και ως προϊόντα. Τα παραπάνω οικονομικά και περιβαλλοντικά οφέλη εκ των πραγμάτων κατανέμονται κοινωνικά δίκαια.

Η δεύτερη μέθοδος της επαναχρησιμοποίησης των ΑΣΑ (με πιθανή ανακατασκευή-επισκευή αντικειμένων) έχει και αυτή διπλά θετικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις: αποφυγή των επιπτώσεων που θα είχαν τα επαναχρησιμοποιούμενα ΑΣΑ ως απορρίμματα, αλλά και αποφυγή των επιπτώσεων που θα είχαν τα νέα προϊόντα (που θα αντικαταστούσαν τα μη επαναχρησιμοποιούμενα ΑΣΑ) κατά την παραγωγική διαδικασία και μεταφορά τους (τα έπιπλα είναι ένα ενδεικτικό παράδειγμα). Έχει τετραπλά θετικές οικονομικές επιπτώσεις: α) δυνατότητα εξοικονόμησης εισοδήματος για τους πολίτες (τα επαναχρησιμοποιημένα προϊόντα είναι φθηνότερα), β) αποφυγή του εξωτερικού κόστους που έχουν αυτά τα ΑΣΑ ως απορρίμματα, γ) αποφυγή του εξωτερικού κόστους, ένεκα των επιπτώσεων των νέων προϊόντων, που δεν θα παραχθούν και δ) δημιουργία νέων θέσεων εργασίας σε τοπικό επίπεδο. Τα παραπάνω οικονομικά και περιβαλλοντικά οφέλη εκ των πραγμάτων κατανέμονται κοινωνικά δίκαια και με αυτήν τη μέθοδο.

Η τρίτη μέθοδος της ανακύκλωσης (συμπεριλαμβανομένης της κομποστοποίησης-λιπασματοποίησης) έχει και αυτή διπλά θετικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις: αποφυγή των επιπτώσεων που θα είχαν τα ανακυκλωμένα ΑΣΑ ως απορρίμματα, αλλά και αποφυγή των επιπτώσεων που θα είχαν τα νέα προϊόντα, που δεν αξιοποιούν τα ανακυκλώσιμα υλικά των ΑΣΑ (ενδεικτικά παραδείγματα είναι το χαρτί, γυαλί, αλουμίνιο). Οι όποιες εκπομπές ρύπων κατά την ανακύκλωση και μηχανική – βιολογική επεξεργασία είναι αμελητέες. Οι θετικές οικονομικές επιπτώσεις είναι πολύ μεγάλες (μείωση εξωτερικού κόστους, νέες θέσεις εργασίας) και ιδίως στον τομέα της εξοικονόμησης πόρων (πρώτες ύλες και ενέργεια). Ενδεικτικά αναφέρεται ότι, με την ανακύκλωση υλικών εξοικονομείται ενέργεια από 50% (περίπτωση χαρτιού) μέχρι και 95% (περίπτωση αλουμινίου), που ξοδεύεται όταν κατασκευάζονται νέα υλικά από νέες πρώτες ύλες. Από το οργανικό υλικό που απομένει μπορεί να παραχθεί προϊόν για χρήση στη γεωργία ή ως εδαφοβελτιωτικό.

Το συνολικό κόστος επεξεργασίας των ΑΣΑ με αυτήν τη μέθοδο ανέρχεται περίπου στα 35 ευρώ ανά τόνο ΑΣΑ (ΣΣ: τα αναφερόμενα κόστη είναι ενδεικτικά και παρουσιάζονται μόνο για λόγους σύγκρισης), αν η μονάδα ιδρυθεί και λειτουργήσει από δημόσιο ή αυτοδιοικητικό φορέα, μη λαμβάνοντας υπόψη τα έσοδα από την πώληση και επιδότηση των ανακτώμενων υλικών και του παραγόμενου κομπόστ. Το κόστος ανεβαίνει στα 55 ευρώ ανά τόνο, αν η μονάδα ιδρυθεί και λειτουργήσει από ιδιωτική επιχείρηση (ΤΕΕ, «Διαχείριση Στερεών Αποβλήτων στην Ελλάδα», 2006). Τα παραπάνω οικονομικά και περιβαλλοντικά οφέλη μπορούν να κατανέμονται κοινωνικά δίκαια εφόσον η διαχείριση δεν γίνεται από ιδιωτική επιχείρηση.

Η τέταρτη μέθοδος της θερμικής επεξεργασίας – καύσης – αποτέφρωσης – πυρόλυσης – αεριοποίησης των ΑΣΑ έχει μεν θετικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις ένεκα της αποφυγής των επιπτώσεων που θα είχαν τα ΑΣΑ αν οδηγούνταν σε χωματερή, αλλά οδηγεί σε νέες αρνητικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις που αφορούν στην εκπομπή αέριων ρύπων, μετάλλων και ιδίως διοξινών και φουρανίων (τοξικές ουσίες, που μπορούν να προκαλέσουν μεταλλάξεις και τερατογενέσεις), καθώς και πολυαρωματικών ενώσεων (ουσίες καρκινογόνες και μεταλλαξιγόνες). Παρά την υπάρχουσα τεχνολογία αντιρύπανσης, καμία εγγύηση δεν υπάρχει για 100% απόδοση, ούτε βέβαια για την αποφυγή ατυχήματος. Είναι χαρακτηριστικό ότι η καύση απορριμμάτων είναι υπεύθυνη στο μεγαλύτερο ποσοστό παγκόσμια για τις εκπομπές διοξινών και φουρανίων στον αέρα και ιδίως σε χώρες όπως οι ΗΠΑ, Καναδάς, ΗΒ, Ολλανδία, Δανία, Ελβετία, Ιαπωνία κλπ (UNEP, Dioxin and Furan Inventories, 1999).

Οι οικονομικές επιπτώσεις αυτής της μεθόδου είναι αρνητικές και πολύ μεγάλες, αφού το συνολικό κόστος επεξεργασίας μπορεί να φθάσει (ανάλογα με την τεχνολογία) στα 130 ευρώ ανά τόνο ΑΣΑ (περίπου τετραπλάσιο κόστος σε σχέση με την ανακύκλωση), αν η μονάδα ιδρυθεί και λειτουργήσει από δημόσιο ή αυτοδιοικητικό φορέα. Επειδή λοιπόν οικονομικά η επένδυση είναι απαγορευτική για το δημόσιο και την αυτοδιοίκηση (ιδίως σε περιόδους οικονομικής κρίσης), προωθείται η λύση της ίδρυσης και λειτουργίας σχετικών μονάδων από ιδιωτικές επιχειρήσεις, οπότε το συνολικό κόστος επεξεργασίας μπορεί να φθάσει (ανάλογα με την τεχνολογία) στα 240 ευρώ ανά τόνο ΑΣΑ (ΤΕΕ, ό.π.). Δηλαδή, η λύση της θερμικής επεξεργασίας των ΑΣΑ από ιδιωτική επιχείρηση είναι περίπου 7 φορές ακριβότερη από τη λύση της ανακύκλωσης από δημόσιο ή αυτοδιοικητικό φορέα.

Αναφέρεται το γεγονός της παραγωγής ενέργειας με τη μέθοδο αυτή και μάλιστα αντιμετωπίζεται ως ΑΠΕ (ανανεώσιμη πηγή ενέργειας), οπότε τυγχάνει και σχετικών οικονομικών προνομίων. Αποκρύπτεται όμως, ότι το εξωτερικό κόστος (υπολογιζόμενο σε ευρώ ανά κιλοβατώρα) παραγωγής ενέργειας με αυτή τη μέθοδο είναι όσο και το εξωτερικό κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με λιγνίτη!

Η τέταρτη λοιπόν μέθοδος οδηγεί σε οικονομικά και περιβαλλοντικά βάρη, που πληρώνουν οι πολίτες (διαμέσου των ιδιαίτερα αυξημένων δημοτικών τελών για τη διαχείριση των ΑΣΑ και των φόρων που αντιστοιχούν στο εξωτερικό κόστος) και σε κέρδη για την επιχείρηση, που θα αναλάβει τη διαχείριση των ΑΣΑ.

Η πέμπτη μέθοδος της διάθεσης των ΑΣΑ σε χώρους υγειονομικής ταφής απορριμμάτων (ΧΥΤΑ) έχει γνωστές αρνητικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις (που αφορούν στο έδαφος, νερά και αέρα), καθώς και αρνητικές κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις (απαξίωση γης, πτώση βιοτικού επιπέδου κλπ) για τους κατοίκους των γύρω περιοχών. Τα οικονομικά και περιβαλλοντικά βάρη της μεθόδου πληρώνουν οι πολίτες διαμέσου των δημοτικών τελών για τη διαχείριση των ΑΣΑ και των φόρων που αντιστοιχούν στο εξωτερικό κόστος.

Συμπερασματικά

Μια πολιτική ολοκληρωμένης διαχείρισης των αστικών στερεών απορριμμάτων (ΑΣΑ) με το χαμηλότερο κόστος, με τις περισσότερες νέες θέσεις εργασίας, με την αποτελεσματικότερη προστασία του περιβάλλοντος και με κοινωνικά δίκαιη κατανομή του παραγόμενου πλούτου από τα ΑΣΑ (δηλαδή, μια πολιτική πράσινης ανάπτυξης) είναι αυτή που υλοποιείται με δημόσια-αυτοδιοικητική διαχείριση των ΑΣΑ και που βασίζεται στους τρεις άξονες: μείωση-πρόληψη, επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση, έτσι ώστε μια πολύ μικρή ποσότητα αδρανών απορριμμάτων να καταλήγει σε χώρο υγειονομικής ταφής υπολειμμάτων (ΧΥΤΥ).

Επιπλέον, αυτή η πολιτική πράσινης διαχείρισης των ΑΣΑ αποτελεί μηχανισμό ανύψωσης του πολιτισμικού επιπέδου των πολιτών καλλιεργώντας τη συλλογικότητα, την ηθική και τις αξίες του «Εμείς» σε αντίθεση με την κυρίαρχη ιδεολογία του ατομισμού, του «Εγώ», που ενισχύεται ακόμα περισσότερο με πολιτικές κερδοσκοπικής διαχείρισης των ΑΣΑ σε βάρος του κοινωνικού συνόλου.

Κυριακή 6 Μαρτίου 2011

ΒΙΑ: ΛΕΞΗ, ΠΡΑΞΗ, ΘΕΟΤΗΤΑ

Πηγή: http://papala-peggy.blogspot.com/

Στην Αρχαία Ελληνική Γλώσσα, η λέξη «βία», η οποία δεν έχει πληθυντικό αριθμό, σήμαινε, κατ’ αρχήν, τη δύναμη, σωματική και πνευματική, την ισχύ, το σθένος, την αλκή, ενώ, «βίαιος» χαρακτηριζόταν ο γενναίος, ο ανδρείος. Στη συνέχεια, η λέξη χρησιμοποιήθηκε για να χαρακτηρίσει την κατάχρηση της δύναμης, τον εξαναγκασμό, την βαρβαρότητα, την πίεση (υλική, ψυχική, συναισθηματική, νοητική) που ασκεί κάποιος, ή κάτι, σε κάποιον άλλο-ους για να επιβάλλει τη θέλησή του. Σημαίνει, επίσης και τη σπουδή, ως βία-βιασύνη.

Η Βία, το Κράτος, ο Ζήλος και η Νίκη ήταν οι πιστοί και τιμημένοι ακόλουθοι του Δία, του θεού των θεών, τον οποίο είχαν υποστηρίξει κατά την Τιτανομαχία, παίζοντας σημαντικό ρόλο για την τελική επικράτησή του. Στην τραγωδία του Αισχύλου «Προμηθεύς Δεσμώτης», το Κράτος, σαν προσωποποίηση της ωμής άσκησης εξουσίας και η Βία, σαν εξαναγκασμός επί της ελεύθερης βούλησης του Ανθρώπου, συνεργούν με τον Ήφαιστο δένοντας τον Προμηθέα στα βράχια του Καυκάσου, κατ’ εντολή του Δία.

Σήμερα, η Βία, με την έννοια του βάρβαρου, έκνομου εξαναγκασμού, λατρεύεται σαν θεότητα και χρησιμοποιείται σαν πρακτική από ένα μικρό, ελάχιστο ποσοστό του πληθυσμού της Γης, το οποίο, μέχρι σήμερα, ορίζει τις τύχες των κατοίκων αυτού του πλανήτη.

Οι βίαιες πρακτικές, υψηλής εξέλιξης, ευρέως φάσματος και ευφάνταστης ποικιλίας, συναντώνται σε όλες τις φάσεις και εκφράσεις της καθημερινότητας των σημερινών κοινωνιών, σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της Γης. Από τη Λιβύη, το Μπαχρέιν και την Αίγυπτο, ως τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής,
όλων των Ηπείρων και των χωρών συμπεριλαμβανομένων. Όλων των χώρων όπου βρίσκονται άνθρωποι συμπεριλαμβανομένων: εργασιακών, εκπαιδευτικών, ψυχαγωγικών, πολιτιστικών, ακόμα και θρησκευτικών.

Βιάζουμε και εκβιάζουμε οι άνθρωποι τους συνανθρώπους μας σωματικά και συναισθηματικά, με σφαίρες και πέτρες ή με άυλα όπλα, όπως η κάθε μορφής τιμωρία και στέρηση ή η κάθε μορφής πρόκληση του οίκτου και του ενδιαφέροντος του κοινωνικού περιβάλλοντος. Παραβιάζουμε τα όρια της ανθρωπιάς και της κοινωνικής ανοχής ξεδιάντροπα. Ξεδιάντροπα εξευτελίζουμε τον Δία, βαπτίζοντας διατραπεζικά συστήματα συναλλαγών και αστυνομικές μονάδες με τ’ όνομά του. Αιώνες τώρα, παίζουμε το ηλίθιο παιγνίδι «κλέφτες κι αστυνόμοι», τόσο βαριεστημένα, που ξεχάσαμε ποιοι είναι οι κλέφτες και ποιοι οι αστυνόμοι και ποιοι οι κανόνες του παιγνιδιού. Μας έμεινε μονάχα η συνήθεια να βαράμε στο ψαχνό, ο ένας τον άλλο. Το «ο θάνατός σου, η ζωή μου» μεταλλάχτηκε σε τερατωδέστερη μορφή κι έγινε «ο θάνατός σου, ο θάνατός μου», πριν προλάβουμε να το συνειδητοποιήσουμε.

Η βία, σαν έννοια, πηγάζει από το φόβο, πηγή κάθε «κακού», (αν υφίσταται η έννοια «κακό», γιατί κατά την άποψή μου και πολλών ακόμα, το «κακό» παράγωγο του φόβου είναι και συνώνυμό του), δηλαδή των άβολων και αρνητικών καταστάσεων και αισθημάτων. Ασκεί βία κάποιος γιατί «φοβάται την Αλήθεια». Η έκφραση αυτή είναι παραλογισμός. Πώς να φοβηθεί κανείς την α-λήθεια? Είναι αδύνατον. Αυτό που φοβάται ο ασκών τη βία είναι η αποκάλυψη της αν-αληθείας, του ψεύδους, του κίβδηλου της υπόστασης, της θέσης και των ισχυρισμών του. Φαύλος κύκλος και επικίνδυνη δίνη η περιστροφή περί το ψεύδος και τον φόβο που καλύπτει την Αλήθεια και τον ίδιο τον άνθρωπο.

Η Τυφλή Βία και η Τυφλή Δικαιοσύνη είναι οι πιστοί ακόλουθοι και οι άβουλοι προστάτες του Χρήματος. Αυτού του κίβδηλου θεΐσκου που έχει καλύψει σαν χοντροϋφασμένο πέπλο τον Δία, τον Θεό, τον Άνθρωπο. Μια βρωμοκουρτίνα χρειάζεται να τραβήξουμε για να μπει το φως στη ζωή μας. Μια απλή κίνηση με την αμετάκλητη έκφραση της Ελεύθερης Βούλησης του Ανθρώπου, ώστε η Βία να θυμηθεί πως είναι ρώμη, ισχύς και σθένος και να θεραπεύσει τη Δικαιοσύνη, ανοίγοντάς της τα μάτια στο φως.

Από πού πάνε προς τ' αριστερά; Του Θανάση Γιαλκέτση

Απαντούν στο ερώτημα οι ΚΑΡΛΟ ΓΚΑΛΙ, ΑΝΤΟΝΙ ΓΚΙΝΤΕΝΣ, ΓΙΟΥΡΓΚΕΝ ΧΑΜΠΕΡΜΑΣ, ΦΕΡΝΑΝΤΟ ΣΑΒΑΤΕΡ

Πηγή: http://www.enet.gr/

Γνωστοί Ευρωπαίοι διανοούμενοι κλήθηκαν από την ιταλική εφημερίδα La Repubblica να διατυπώσουν τις σκέψεις τους για την Αριστερά και τις προοπτικές της.

Παρουσιάζουμε στη συνέχεια τις απόψεις του Ιταλού ιστορικού Κάρλο Γκάλι, του Βρετανού κοινωνιολόγου Αντονι Γκίντενς, του Γερμανού φιλοσόφου Γιούργκεν Χάμπερμας και του Ισπανού φιλοσόφου Φερνάντο Σαβατέρ.

ΚΑΡΛΟ ΓΚΑΛΙ

Η ήττα της κομμουνιστικής Αριστεράς και οι οικονομικοί και πολιτικοί μετασχηματισμοί που ακολούθησαν -η παγκοσμιοποίηση- έκαναν το κεφάλαιο πιο επιθετικό (επειδή είναι περισσότερο εκτεθειμένο στον ανταγωνισμό) και προκάλεσαν την κρίση του σοσιαλδημοκρατικού συμβιβασμού, δηλαδή των κατακτήσεων της μεταρρυθμιστικής Αριστεράς.

Σήμερα τα κοινωνικά δικαιώματα αντιμετωπίζονται σαν ένα κόστος και όχι ως μία αξία. Σήμερα το κέντρο της κοινωνίας είναι η αγορά, η επιχείρηση και οι ανάγκες της για ανάπτυξη, ο επιθετικός ατομικισμός. Συντελείται ήδη ο κατακερματισμός του μεσαίου στρώματος, το οποίο είχε δημιουργηθεί από τις πολιτικές κοινωνικής πρόνοιας του παρελθόντος, και η κοινωνία πολώνεται μεταξύ λίγων πλούσιων και πολλών φτωχών.

Ακόμα και οι νομικές μορφές της ισότητας -η νομιμότητα, τα πολιτικά δικαιώματα- απειλούνται από την ανασφάλεια και το φόβο, τα νέα βιοπολιτικά μηνύματα που εκπέμπει το κράτος. Η δημοκρατία έχει αντικατασταθεί από το λαϊκισμό. Η Αριστερά οφείλει επομένως να βρει την ικανότητα να ασκεί κριτική στο παρόν και οφείλει να κατονομάζει ανοιχτά τις αντιφάσεις του.

Οφείλει να είναι πεπεισμένη ότι για ένα πρόβλημα δεν υπάρχει μόνον η λύση που προτείνεται από όποιον κατέχει την εξουσία, αλλά υπάρχει τουλάχιστον και μια άλλη, εναλλακτική, η οποία έχει σκοπό τη χειραφέτηση όσων δεν κατέχουν εξουσία και την απελευθέρωση των ικανοτήτων τους για αυτόνομη ανάπτυξη (γι' αυτό η Αριστερά οφείλει να είναι αντιααυταρχική και κοσμική).

Οφείλει να είναι διακριτή και αναγνωρίσιμη, δηλαδή οφείλει να είναι με συνέπεια «μέρος» -τη στιγμή που η κοινωνία κατακερματίζεται σε μέρη, αν και αυτά δεν συμπίπτουν με τις παραδοσιακές «κοινωνικές τάξεις»- και επομένως οφείλει να μετέχει αποφασιστικά στις πραγματικές συγκρούσεις.

Οφείλει όμως και να αναλαμβάνει την ευθύνη για τα γενικά ζητήματα τυπικής και ουσιαστικής ισότητας, συνυπολογίζοντας το ότι οι συγκρούσεις δεν θα μπορέσουν ποτέ να πάψουν. Οφείλει να παράγει μια νέα ιδέα κοινωνίας, μια νέα «ηγεμονία», την οποία πρέπει να αντιπαραθέτει στην ηγεμονία της Δεξιάς.

Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να καταπολεμά το φόβο και την ανισότητα με τη νομιμότητα, τη δικαιοσύνη και την ελπίδα. Και να παλεύει για ένα νέο συμβιβασμό -πολύ πιο ισορροπημένο από τον τωρινό και λιγότερο γραφειοκρατικό από εκείνον του παρελθόντος- ανάμεσα σε οικονομία και δικαιώματα ελευθερίας, ανάμεσα σε κράτος και αγορά, ανάμεσα σε δημόσιο και ιδιωτικό.

ΑΝΤΟΝΙ ΓΚΙΝΤΕΝΣ

Στη σημερινή πολιτική η διαίρεση μεταξύ Δεξιάς και Αριστεράς είναι λιγότερο σαφής από όσο ήταν στο παρελθόν, επειδή στον καπιταλισμό δεν αντιπαρατίθεται πλέον μια σαφώς προσδιορισμένη σοσιαλιστική εναλλακτική λύση. Επιπλέον, ορισμένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε -για παράδειγμα, η κλιματική αλλαγή που βρίσκεται στο επίκεντρο πολλών σύγχρονων συζητήσεων- υπερβαίνουν την κλασική διάκριση μεταξύ Δεξιάς και Αριστεράς.

Ωστόσο, η διάκριση έχει ακόμα νόημα. Να είναι κανείς αριστερός σημαίνει να έχει στην καρδιά του ορισμένες θεμελιώδεις αξίες. Σημαίνει να πιστεύει στη σημασία της κοινωνικής αλληλεγγύης, της ισότητας, της προστασίας των πιο ευάλωτων και στην «ουσιαστική ελευθερία»: όχι μόνο στην οικονομική ή την ελευθερία απέναντι στο νόμο, αλλά σε μια πραγματική ελευθερία για όλους τους πολίτες.

Σημαίνει, επίσης, να συνδέεται με ένα ορισμένο πολιτικό πλαίσιο, μέσα στο οποίο αποδίδεται μεγάλη σημασία στον ακτιβισμό και στην ικανότητα παρέμβασης των κυβερνήσεων, που είναι αναγκαία για να αντισταθμίζει την τάση των ανεξέλεγκτων αγορών να παράγουν οικονομική αστάθεια και μακροσκοπικές κοινωνικές ανισότητες, υποκαθιστώντας τις κοινωνικές αξίες με καθαρά οικονομικές παραμέτρους.

ΓΙΟΥΡΓΚΕΝ ΧΑΜΠΕΡΜΑΣ

Η «Αριστερά» οφείλει το όνομά της στη διάταξη των κοινοβουλευτικών εδρών στη γαλλική Εθνοσυνέλευση του 1789. Οσο για τον όρο «σοσιαλισμός», το νόημά του ήταν και παραμένει ακριβώς η υλοποίηση των συνθημάτων της Γαλλικής Επανάστασης.

Η «ελευθερία» δεν μπορεί να περιορίζεται στην απλή δυνατότητα να εκφράζουν ατομικά την ψήφο τους τα υποκείμενα που μετέχουν σε ένα σύστημα αγοράς. Μόνον η εξισωτική ένταξη όλων των πολιτών ως συν-νομοθετών σε ένα πλαίσιο διαμόρφωσης πληροφορημένων γνωμών και πολιτικών βουλήσεων μπορεί να εξασφαλίζει στον καθένα τους χώρους και τα μέσα για να καθορίζει και να διαμορφώνει αυτόνομα τη δική του προσωπική ύπαρξη.

Η «ισότητα» δεν μπορεί να είναι εκείνη η τυπική απέναντι στο νόμο, αλλά πρέπει να συνεπάγεται την ίση κατανομή των δικαιωμάτων, τα οποία πρέπει να έχουν ίση αξία για τον καθένα, ανεξάρτητα από την κοινωνική του θέση. Η αλληλεγγύη δεν πρέπει να εκφυλίζεται σε πατερναλιστική βοήθεια προς τους περιθωριοποιημένους.

Η συμμετοχή στην πολιτική κοινότητα με ίσα δικαιώματα δεν συμβιβάζεται με την ιδιωτικοποίηση, η οποία φορτώνει τους κινδύνους και τα κόστη που προέρχονται από το συνολικό κοινωνικό επίπεδο πάνω στους ώμους επιμέρους ομάδων ή προσώπων χωρίς κάποιαν αποζημίωση ή επανόρθωση. Αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο η Αριστερά αντιλαμβάνεται τις συνταγματικές αρχές, οι οποίες στις δημοκρατικές κοινωνίες μας διαμορφώνουν το ισχύον δίκαιο.

Η Αριστερά στρατολογεί τα μέλη της μεταξύ των πολιτών που ευαισθητοποιούνται μπροστά στις έντονες αντιθέσεις ανάμεσα σε αυτές τις βαθύτερες αρχές και την πραγματικότητα μιας κοινωνίας όλο και λιγότερο αλληλέγγυας. Μια κοινωνία στην οποία οι ελίτ οχυρώνονται, ακόμη και ηθικά, στις δικές τους περιφραγμένες κοινότητες είναι αποκρουστική.

Τα δεινά της Αριστεράς αντανακλούν τη γενική άμβλυνση αυτού του κανονιστικού πνεύματος και την αυξανόμενη τάση να αποδεχόμαστε ως φυσιολογικό και προφανή έναν ορθολογιστικό εγωισμό, ο οποίος με τις επιταγές της αγοράς έχει ήδη διεισδύσει βαθιά μέσα στους πόρους ενός αποικιοποιημένου περιβάλλοντος ζωής. Φυσικά το έλλειμμα της Αριστεράς δεν είναι μόνον έλλειμμα κινήτρων, αλλά αφορά και το γνωστικό πεδίο, όπου δεν κατόρθωσε να αντιμετωπίσει όλη την πολυπλοκότητα των υπαρκτών προκλήσεων -για παράδειγμα, τους κινδύνους που διατρέχει σήμερα το κοινό νόμισμα. Διαφορετικά η Αριστερά δεν θα περιοριζόταν στο να παραπονιέται για την καταστροφικότητα των ανεξέλεγκτων χρηματοπιστωτικών αγορών, αλλά θα είχε διαβλέψει στην κερδοσκοπία ενάντια στο ευρωπαϊκό νόμισμα μια πολιτική πανουργία του οικονομικού λόγου. Θα ενεργοποιούνταν εναντίον της ασυμμετρίας της Ευρωπαϊκής Ενωσης, όπου μια πλήρης οικονομική ενοποίηση συνοδεύεται από μιαν ατελή πολιτική ενοποίηση. Και θα κατανοούσε τέλος ότι μια δημοκρατική και αλληλέγγυα Ευρώπη είναι ένα σχέδιο της Αριστεράς.

ΦΕΡΝΑΝΤΟ ΣΑΒΑΤΕΡ

Σήμερα η Αριστερά δεν μπορεί να είναι κάτι άλλο παρά εκείνη η δύναμη που υπερασπίζεται την έννοια της κοινωνίας. Δηλαδή κάτι διαφορετικό από την απλή παράθεση εξατομικευμένων υποκειμένων και αντιτιθέμενων συμφερόντων που βρίσκονται σε σύγκρουση. Τα μέλη μιας κοινωνίας βλέπουν τους εαυτούς τους ως συνεταίρους των άλλων, δηλαδή ως συνεργάτες και συνεργούς στη δημιουργία ενός οφέλους, το οποίο σε κάποιο βαθμό πρέπει να διαχέεται σε όλους.

Η Αριστερά οφείλει να υπενθυμίζει ότι, σε οποιονδήποτε τόπο του κόσμου, η δημοκρατία έχχει δύο βασικούς εχθρούς: τη φτώχεια και την άγνοια. Εκεί όπου η φτώχεια γίνεται ανεκτή, εκεί όπου η άγνοια δεν καταπολεμιέται, η δημοκρατία μετατρέπεται σε μια καρικατούρα του εαυτού της.

Γι' αυτό η Αριστερά -η οποία έχει ήδη διδαχθεί ότι δεν μπορεί παρά να είναι δημοκρατική με τρόπο ενσυνείδητο και αποφασιστικό- οφείλει να προσπαθεί να θέτει εκτός νόμου την κατάσταση της ακραίας φτώχειας (όπως στον καιρό της τέθηκε εκτός νόμου η δουλεία) και οφείλει να ενεργεί έτσι ώστε η δημόσια λαϊκή και χωρίς δόλιους αποκλεισμούς εκπαίδευση για όλους να γίνει το πρωταρχικό της καθήκον.

Ενα άλλο πολύ επίκαιρο ζήτημα, που η Αριστερά οφείλει να αντιμετωπίσει, είναι η αύξηση της διαφθοράς, τόσο της πολιτικής όσο και της οικονομικής (που συνήθως δρουν από κοινού), η οποία απειλεί να μετατρέψει τη δημοκρατία σε «κλεπτοκρατία», θέτοντας τους θεσμούς ή τη δημόσια σφαίρα στην υπηρεσία των αρπακτικών. *

Ημερολόγιο Συνόρων Σπασμένες ζωές και κομματιασμένες στολές

ΤΟΥ ΓΚΑΖΜΕΝΤ ΚΑΠΛΑΝΙ gazikap@gmail.com
Πηγή: http://www.tanea.gr/

ΤΕΤΑΡΤΗ πρωί στα Χανιά. Η μέρα της γενικής απεργίας. Η Πλατεία 1866 είναι γεμάτη νεαρούς, που στήνονται από το χάραμα στο πεζοδρόμιο και περιμένουν κάποιον εργοδότη να τους «προσφέρει» μία μέρα εργασίας. Άνθρωποι που ζουν μέρα παρά μέρα. Δεν ξέρουν τι σημαίνει ρεπό ούτε απεργία. Δεν ξέρουν καν τι θα τους ξημερώσει αύριο. Οι περισσότεροι έρχονται από το Ιράκ, το Μαρόκο, το Αφγανιστάν. Είναι το νέο κύμα προσφύγων, που άρχισε να έρχεται μαζικά στις αρχές του 2000. Κάποτε, στις αρχές του ΄90, στη θέση τους ήταν άλλοι μετανάστες: από την Αλβανία, τη Γεωργία, τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία. Τώρα οι «παλαιοί μετανάστες» εντάχθηκαν, κατά κάποιον τρόπο, στην παραγωγική διαδικασία. Οι Βούλγαροι και οι Ρουμάνοι είναι πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παλεύουν βέβαια ακόμα με τα χαρτιά τους αλλά δεν είναι μετέωροι, όπως αυτοί οι «νέοι μετανάστες» που έχουν αφεθεί στο έλεος της μοίρας.

ΟΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ των «νέων μεταναστών» είναι τόσο διαφορετικές και τόσο όμοιες. Στη διαδρομή τους υπάρχει βία, σύνορα, χιόνι, δουλέμποροι, βάρκες, νύχτα, θάλασσα, ακτές. Μερικοί έχουν δει τον Χάρο με τα μάτια τους... Η διαδρομή τους σχεδόν ίδια: Τουρκία- Ελλάδα, με σκοπό να ταξιδέψουν πιο πέρα, στην Ευρώπη. Οι περισσότεροι καταλήγουν εδώ χωρίς χρήματα: τα έχουν αφήσει στους δουλεμπόρους. Δεν κάνουν καν αίτηση πολιτικού ασύλου. Δεν τους δίνεται καν η δυνατότητα όταν φθάνουν στην Ελλάδα, αν και σύμφωνα με τη Συνθήκη της Γενεύης πολλοί εμπίπτουν στο καθεστώς του πρόσφυγα. Η συνηθισμένη διαδικασία είναι η εξής: περνούν μερικές μέρες σε «κέντρα υποδοχής» σε κάποιο ελληνικό νησί, όπου τους δίνουν ένα χαρτί και τους «ενημερώνουν» να πάνε στην Αθήνα και μέσα σε έναν μήνα να εγκαταλείψουν την Ελλάδα. Έτσι, οι περισσότεροι καταλήγουν στην Αθήνα, στη «χώρα του πουθενά», ελπίζοντας ότι θα βρουν τα χρήματα για να πληρώσουν άλλους δουλεμπόρους, ώστε να συνεχίσουν το ταξίδι τους. Μένουν σε ερειπωμένα διαμερίσματα που έχουν μετατραπεί σε αυτοσχέδια ξενοδοχεία, στην Πλατεία Βικτωρίας, στον Άγιο Παντελεήμονα, στην Ομόνοια, δέκα, δεκαπέντε άτομα μαζί. Ένας ολόκληρος κόσμος αφημένος στο έλεος της μοίρας, ενώ ολόκληρες περιοχές της Αθήνας μετατρέπονται καθημερινά σε «παράδεισο» των δουλεμπόρων, σωματεμπόρων και των εμπόρων ναρκωτικών. Άλλοι μετανάστες συνωστίζονται, σε ουρές χιλιομέτρων, στη Διεύθυνση Αλλοδαπών στην Πέτρου Ράλλη για να κάνουν αίτηση ασύλου, όπου ουκ ολίγες φορές αντιμετωπίζονται με κλομπς ή πεθαίνουν «μυστηριωδώς». Άλλοι, πάνε αλλού, όπου υπάρχουν άλλοι συγγενείς ή φίλοι. Και εκεί που πάνε, σιγά σιγά διαμορφώνουν κοινότητες, όπως συμβαίνει με τους μαγκρεμπίνους στα Χανιά. Μία από τις μεγαλύτερες κοινότητες πλέον στην πόλη, τα περισσότερα μέλη της οποίας όμως είναι χωρίς άδεια παραμονής. Άνθρωποι με σάρκα και οστά, που, νομικά, δεν υπάρχουν πουθενά.

ΣΤΟ ΣΤΕΚΙ Μεταναστών Χανίων συναντώ κάποιον από αυτούς, τον Σαΐντ. Είναι ένας από τους δεκαπέντε Μαροκινούς μετανάστες που έκαναν είκοσι πέντε μέρες απεργία πείνας διεκδικώντας μια προσωρινή άδεια παραμονής. Ο Σαΐντ, τριάντα δύο χρόνων, έχει σπουδάσει Φιλοσοφία στο Μαρόκο και προέρχεται από μεσοαστική οικογένεια από την πόλη Φεζ. Ευγενικός και εξαντλημένος από την απεργία μού αφηγείται τη ζωή του. Πως ονειρευόταν να γίνει ποδοσφαιριστής, μέχρι την ημέρα που ο πατέρας του σκοτώθηκε στο Μέτωπο Πολισάριο. «Ήμουν δεκαέξι χρόνων. Τότε τα πάντα άλλαξαν στη ζωή μου», λέει. «Απομακρύνθηκα από το ποδόσφαιρο, άρχισε να με ενδιαφέρει η πολιτική. Έγινα μαρξιστής», καταλήγει. Τότε μπήκε στο μάτι των μυστικών υπηρεσιών. Συνελήφθη και φυλακίστηκε. Για να μη συλληφθεί ξανά αποφάσισε να φύγει. Τελικός προορισμός του, το Βέλγιο. Πέρασε στην Τουρκία, μετά μπάρκαρε σε ένα φουσκωτό που χάθηκε τη νύχτα στα νερά του Αιγαίου και έπειτα από αρκετή περιπλάνηση έφθασε σε κάποιο ελληνικό νησί. Από εκεί σε «κέντρο υποδοχής», όπου του έδωσαν ένα χαρτί και τον ενημέρωσαν ότι πρέπει να εγκαταλείψει την Ελλάδα μέσα σε έναν μήνα. «Πήγα στην Αθήνα γιατί εκεί υπήρχε ένας συγγενής μου που με φιλοξένησε. Ήμουν παράνομος. Δεν έβγαινα σχεδόν από το σπίτι και ζούσα με χρήματα που μου έστελναν οι δικοί μου από το Μαρόκο», συνεχίζει. Κάποια στιγμή βρήκε κάποιους φίλους και ήρθε στα Χανιά. «Εδώ σχεδόν όλοι οι Μαροκινοί είναι παράνομοι. Μερικοί έχουν πληρώσει ένα σωρό χρήματα για να βγάλουν άδεια παραμονής αλλά δεν γίνεται τίποτα», λέει. «Κάθε τόσο μας συλλαμβάνει η Αστυνομία, μας κρατούν από τρεις μέρες έως τρεις μήνες στο κελί και μετά μας αφήνουν». «Γιατί δεν σας απελαύνουν;», τον ρωτώ. Σηκώνει τους ώμους. Υποθέτω ότι επειδή κοστίζει η απέλασή τους και γιατί χρειάζονται φθηνά χέρια εργασίας που να στήνονται κάθε πρωί στην «Πλατεία 1866». «Εάν δεν έχεις άδεια παραμονής, είσαι τίποτε! Εμείς είμαστε άνθρωποι, δεν είμαστε τίποτε. Με την απεργία διεκδικήσαμε το δικαίωμα για μια αξιοπρεπή ζωή», καταλήγει. Τώρα οι δεκαπέντε απεργοί πείνας ελπίζουν ότι θα τους δοθεί μια άδεια παραμονής. Χιλιάδες άλλοι όμως θα συνεχίσουν να είναι τίποτε...

Δευτέρα 28 Φεβρουαρίου 2011

Η Συντηρητική Πολιτική,οι "Ριζοσπάστες", η Προοδευτική Πολιτική και οι στίχοι της Agelina Rain

Στέφανος Τζουμάκας | 26 Φεβρουαρίου 2011

Έχουμε βιώσει- πολλοί στη χώρα- ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ και οικονομικές κρίσεις. Έχουμε όλοι στο νου μας ΙΣΤΟΡΙΚΑ δεδομένα. Σε κάθε κρίση, ΔΟΚΙΜΑΖΟΝΤΑΙ όλοι. Οι δυνάμεις με κοινωνικές και πολιτικές αρχές, με ρίζες, πάντα αποτελούσαν τη βάση και τη συνέχεια.
Χρειαζόμαστε σχέδιο, στρατηγική και τακτικές. Ούτε δράση για τη δράση, με τη λογική του πικραμένου, ούτε στοχασμό για το στοχασμό, για άλλοθι και αναδίπλωση, για ένα νέο ατομισμό και συντηρητισμό.
Η ΚΡΙΣΗ βαθαίνει, περνάει σε πιο δύσκολη φάση.
Ο ΣΤΟΧΑΣΜΟΣ μας χρειάζεται τώρα, άμεσα, χθες. Μαζί με ΣΧΕΔΙΟ πρωτοβουλίες και δράση.
Ο Ντοστογιέφσκι έγραφε ''Ο άνθρωπος της δράσης, χωρίς στοχασμό, δεν αποτελεί μόνο ένα μέτριο πνεύμα, αλλά οδηγείται και οδηγεί σε αδιέξοδα, από τα οποία είναι προφανές ποιοί επωφελούνται.''
Η χώρα και οι πολίτες διερχόμαστε μια δημοσιονομική κρίση, μια κρίση χρέους, μια κρίση δανεισμού. και ήδη ύφεση με ανεργία. ΑΥΤΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΙΤΙΑ. ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ μιας μονεταριστικής και νεοφιλελεύθερης πολιτικής στην ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ συνολικά και όχι μόνο στη δημόσια οικονομία.
Η νεοφιλελεύθερη ηγεσία της Ε.Ε. και οι 23 δεξιές κυβερνήσεις από τις 27 της Ε.Ε. παρασύρουν την Ελλάδα και όλες τις χώρες της Ε.Ε. σε ΑΡΝΗΤΙΚΟΥΣ ΡΥΘΜΟΥΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (ύφεση) .Διαμορφώνουν ένα εργασιακό μεσαίωνα και μια εισοδηματική καταβαράθρωση για εκατομμύρια έλληνες και ευρωπαίους πολίτες, συνολικά.
ΤΩΡΑ προστίθεται μια νέα κρίση, η ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ με τη άνοδο της τιμής του πετρελαίου, μετά από τα κινήματα εξέγερσης στις Αραβικές χώρες, ενάντια σε φεουδαρχικά και αυταρχικά μονοκομματικά καθεστώτα και με βασικό προσανατολισμό την Αστικο -Δημοκρατική και Καπιταλιστική ολοκλήρωση, σε αυτές τις χώρες.
Η νέα Ενεργειακή Κρίση θα οδηγήσει σε ΑΡΝΗΤΙΚΟΥΣ ΡΥΘΜΟΥΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΤΟ ΠΛΑΝΗΤΗ.(Η ενεργειακή κρίση του 1973 κράτησε ΔΕΚΑ χρόνια).

Ειδικότερα, η προτεσταντική δεξιά που κυριαρχεί στην Ε.Ε. προετοιμάζει ένα ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΟ μονεταριστικό, αντιαναπτυξιακό σχέδιο (Σύμφωνο Ανταγωνιστικότητας). Αν μια φορά το Μνημόνιο ήταν ΛΑΘΟΣ -και ήταν λάθος -το Μνημόνιο ως επιλογή για την απάντηση στη κρίση, η νεοφιλελεύθερη λαίλαπα του μακροχρόνιου σχεδίου λιτότητας θα είναι το σύμφωνο ανταγωνιστικότητας. Στην Ελλάδα το σχέδιο αυτό επιβαρύνεται με άγριες νέες περικοπές εισοδημάτων, με περαιτέρω μείωση της ζήτησης, καθώς και των επενδύσεων και της ανάπτυξης και έκρηξη της ανεργίας.
Οι έχοντες καλά ζουν και ευημερούν.
Οι ελληνικές τράπεζες έλαβαν -ΜΕΣΑ ΣΕ ΔΥΟ ΧΡΟΝΙΑ -τριάντα δις ευρώ ζεστό χρήμα και ως εγγυήσεις 70 δις ευρώ. Τα τελευταία δέκα χρόνια είχαν κερδίσει 42 δις με φορολογική κλίμακα 17%.
Έχουν δημοσιευτεί οι πηγές εσόδων από τη φορολογία για το 2009.Η ΛΗΣΤΕΙΑ έχει ως εξής: Από τους μισθωτούς και τους συνταξιούχους 74 δις ευρώ, από τους βιομήχανους 8δις ευρώ, από τους ελευθεροεπαγγελματίες 4δις ευρώ. Και μετά περιμένουν να αποπληρωθεί το χρέος και να μειωθεί το έλλειμμα!! Αναλογικά τα ίδια θα συμβούν και με τα έσοδα από τη φορολογία του 2010!
Η ΕΤΗΣΙΑ ΦΟΡΟΔΙΑΦΥΓΗ 40 ΚΑΙ ΠΛΕΟΝ δις ευρώ .Η εργοδοσία απέφυγε να πληρώσει και για ασφάλιστρα 12 δις ευρώ. Ο ΦΠΑ, ΑΝΕΙΣΠΡΑΚΤΟΣ από το 53% των επιχειρήσεων. Από το ΑΕΠ της χώρας ,το κεφάλαιο έλαβε το 65 % του πλούτου και οι δυνάμεις της εργασίας το 35% !ΑΥΤΑ ΤΑ ΛΕΩ ΚΑΙ ΤΑ ΓΡΑΦΩ ΑΠΟ ΤΟ 1990, ΕΤΗ ΣΥΝΑΠΤΑ 21!
Ορισμένοι ΚΑΛΟΠΙΣΤΟΙ και με αξίες για ΗΘΙΚΗ στη πολιτική, θεωρούν ότι τα λεφτά ‘τα έφαγαν τα λαμόγια της πολιτικής’, ΠΑΣΟΚΟΙ και Ν.Δ. Με μίζες σε συμβάσεις , χρηματισμούς κλπ. Αυτά έγιναν και πρέπει να αποδοθούν ευθύνες.
Το ΧΡΕΟΣ ΤΩΝ 340 ΔΙΣ ΕΥΡΩ, το ΕΛΛΕΙΜΜΑ ΤΟΥ 15,5 έως και 19,5 μαζί με νοσοκομεία (6,5 δις ευρώ ΠΑΡΤΥ το κύκλωμα φαρμακοβιομηχανίας) και αν προσθέσουμε και τα ελλείμματα της αυτοδιοίκησης αποτελούν ΤΕΡΑΣΤΙΑ μεγέθη. Τα λαμόγια μπροστά σε αυτά τα μεγέθη είναι ''Κλεφτοκοτάδες'', που ασφαλώς πρέπει να πάνε στο Κορυδαλλό.
Την ΟΛΙΓΑΡΧΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΠΑΡΑΣΙΤΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ που φοροδιαφεύγει τα τελευταία είκοσι χρόνια -ΚΑΘΕ ΧΡΟΝΟ- επί 40δις και δέκα δις η εισφοροδιαφυγή-ΚΑΘΕ ΧΡΟΝΟ- και ο πλουτισμός του 20% των Ελλήνων, επί επτά φορές -ΚΑΘΕ ΧΡΟΝΟ- αυτό το τμήμα των παρασιτικώς εχόντων, ποιός θα το πάει φυλακή;;; ΟΛΟ ΤΟ ΠΡΟΑΝΑΦΕΡΟΜΕΝΟ ΔΙΚΤΥΟ ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΙΚΟΣΙ ΧΡΟΝΙΑ ΑΡΠΑΞΕ -ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΦΟΡΕΣ -ΤΟ ΧΡΕΟΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ. Συν τους τοκογλύφους των ξένων και των ελληνικών τραπεζών που ήδη έχουν λάβει πλέον των 350δις -που είναι το χρέος- από τόκους, επιτόκια και τόκους υπερημερίας.
ΣΥΝΕΛΟΝΤΙ ΕΙΠΕΙΝ(Συμπερασματικά) .Αυτός είναι ο καπιταλισμός σε κρίση, που καταστρέφει τώρα μέρος των παραγωγικών δυνάμεων (Τα νεκροταφεία των Ελληνικών επιχειρήσεων της αποβιομηχάνισης της χώρας, είναι χιλιάδες στις βιομηχανικές περιοχές). Η χώρα έχει πλέον μόνο 960 χιλιάδες επιχειρήσεις .Οι 930 χιλιάδες από αυτές έχουν μόνο μέχρι ΔΕΚΑ εργαζόμενους .Οι εργασιακές σχέσεις ανατράπηκαν, οι αμοιβές μειώθηκαν, οι άνεργοι πλησιάζουν το 1εκ 200χιλ .Κάθε χρόνο γινόταν προσπάθεια για να βρεθούν 40 χιλιάδες θέσεις εργασίας και τώρα για να αντιμετωπιστεί η άγρια αυτή εξέλιξη χρειάζονται -κάθε χρόνο- 140 χιλιάδες θέσεις εργασίας, όταν η αρνητική ανάπτυξη της χώρας καλπάζει .Το βιοτικό επίπεδο του 2008 θα ανακτηθεί μετά το 2017 !!Και κάτω από άλλες προϋποθέσεις! Η χώρα ήταν αυτάρκης σε αγροτικά προϊόντα διατροφής, αλλά οι αγρότες ήθελαν καπνά, βαμβάκια και τεύτλα. Η ετήσια δαπάνη υπερβαίνει τα 6,5 δις ευρώ το χρόνο για εισαγόμενα ,σκουπίδια εν πολλοίς. Από τα 500 κτηνοτροφικά προϊόντα που καταναλώνουμε ,μόνο ΔΕΚΑ παράγονται στη χώρα.
Οι Πρωθυπουργοί που κυβέρνησαν τη χώρα έχουν ευθύνες για ΤΡΕΙΣ ΒΑΣΙΚΟΥΣ λόγους και όχι μόνο γιατί δεν πάταξαν τη διαφθορά. Με τις πολιτικές τους :α) Διαλύθηκε η παραγωγική βάση της χώρας β) Η φοροδιαφυγή ήταν από τα βασικά τριτοκοσμικά χαρακτηριστικά. Αυτά τα δύο οδηγούσαν σε δανεισμούς, ΓΙΑΤΙ ΧΩΡΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΠΑΡΑΓΕΙ ΚΑΙ ΔΕΝ ΦΟΡΟΛΟΓΕΙ ΟΔΗΓΕΙΤΑΙ ΣΕ ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΣΜΟΥ. Και γ ) Ήταν απαράδεκτη η ανοχή στη διαφθορά ,ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ Υπουργών, Γεν. Γραμματέων, Διοικητών, Νομαρχών, Δημάρχων, Στελεχών της δημόσιας διοίκησης κ.ο.κ. ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΤΟ ΙΔΙΟ ΟΛΟΙ .Η ΓΕΝΙΚΕΥΣΗ είναι χαρακτηριστικό της περιόδου του Χίτλερ και του Στάλιν.
Ο ΠΑΡΑΣΙΤΙΚΟΣ ΤΡΟΠΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ πνέει τα λοίσθια. Οι ΕΧΟΝΤΕΣ ζούσαν με το 400% του εθνικού πλούτου, του ΑΕΠ.
ΔΕΝ τα φάγαμε μαζί!
Οι έχοντες κατέχουν -μεταξύ των άλλων -τα μέσα μαζικής εξαπάτησης και αποπροσανατολισμού, τα ΜΜΕ .Διαθέτουν τον πολιτικό έλεγχο τμημάτων των κοινοβουλευτικών ομάδων του ΠΑΣΟΚ και της Ν.Δ., Και μέλημα τους είναι : Ο δικός τους φόβος, να γίνει φόβος της χώρας .Και ακόμα να προωθούν στο δημόσιο βίο πρακτικές και φαινόμενα ΕΚΦΑΣΙΣΜΟΥ. Και -ως γνωστόν- για το μόνο που δε νοιάζονται είναι για το 20 % ΠΟΥ ΤΩΡΑ ΞΕΠΕΡΑΣΕ ΤΟ 28%, που διαβιούσε και διαβιεί , κάτω από το όριο της φτώχειας.
ΠΕΝΤΕ Στρατηγικές ξεδιπλώνονται αυτή τη περίοδο:
α)Τα κινήματα ΑΙΧΜΗΣ και ΕΓΡΗΓΟΡΣΗΣ, των δικαιωμάτων, όπως η απεργία των μεταναστών, όπως το κίνημα ''δεν πληρώνω'', που είναι στη λογική ‘δημιουργώ παράπλευρα γεγονότα’, στη λογική ''κάθε πρόβλημα και συσπείρωση'' , στη λογική ''για τη συνειδητοποίηση των μικροαστών ριζοσπαστών'', σε μια αντίληψη αποσπασματικών πρωτοβουλιών, ασύνδετων, χωρίς συνεκτική πολιτική σε σχέση με τα ΚΥΡΙΑΡΧΑ προβλήματα της χώρας .Η στρατηγική του ΚΛΕΦΤΟΠΟΛΕΜΟΥ είναι αδιέξοδη .Ιδιαίτερα ορισμένοι που με -εθνικιστικές κορώνες- συμβαδίζουν με γερμανικά φόρουμ, περί επιστροφής στη δραχμή.
β)Η προβολή ότι έχουμε ΠΟΛΕΜΟ είναι στη λογική μιας ΑΜΥΝΤΙΚΗΣ επιλογής .
γ) Η ρητορική της εγχώριας δεξιάς σε ''αντι-μνημονιακές '' ρήσεις, ενός κόμματος με παράδοση στις πολιτικές λιτότητας στις πολιτικές του μονεταρισμού.
δ) Η επιμονή μιας ομάδας Σοσιαλ-φιλελεύθερων του ΠΑΣΟΚ για τη συνεχή πρόταξη των δημοσιονομικών έναντι της ανάπτυξης και της εξόδου από τη κρίση. Ενώ τα αδιέξοδα του Μνημονίου είναι προφανή και η Μέρκελ σε μια στρατηγική ΕΠΕΚΤΑΣΗΣ του γερμανικού κεφαλαίου προς την ανατολική Ευρώπη, επιχειρεί και νέους εκβιασμούς για νέα περιοριστικά μέτρα, σε μια ΠΑΡΑΛΥΤΗ ΠΟΛΙΤΙΚΑ Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η ευθύνη της ηγεσίας του ΠΑΣΟΚ είναι ιστορική. Στροφή και αλλαγή πορείας. Τέλος στη Δημοσιονομική Υστερία. Στο κέντρο των εξελίξεων η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ στο σύνολο της με βασική κατεύθυνση τη πραγματική οικονομία.
ε)Η χώρα ΣΥΝΟΛΙΚΑ χρειάζεται άλλο ΣΧΕΔΙΟ, άλλη ανάπτυξη, άλλη οικονομική και κοινωνική πολιτική, άλλη προοπτική. Τη ΔΙΕΞΟΔΟ αποτελεί : Η ΒΙΩΣΙΜΗ ανάπτυξη, η φορολόγηση και η ριζοσπαστική αναδιανομή του παραγόμενου πλούτου με βάση το παράγειν, έχειν και κατέχειν .Και αυτό είναι εύκολο να βρεθεί .ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΒΟΥΛΗΣΗ.
Και μια τέτοια εξέλιξη να συμβαδίσει με αλλαγές στην Ευρώπη , όπως ήττα της Μέρκελ και του Σαρκοζί στις εκλογές του 2012 και μια συμφωνία ΟΥΣΙΑΣ στις επόμενες συνόδους του G20,ενόψει της νέας ενεργειακής κρίσης.
Ως ΕΠΙΛΟΓΟ ,
παραθέτω στίχους της φίλης από το Facebook, Angelina Rain, που ΔΙΑΚΡΙΝΕΙ ανάμεσα στην ΗΘΙΚΗ και στην ΗΘΙΚΟΛΟΓΙΑ πράγμα που δεν κάνουν αρκετοί τυφλωμένοι από την έμμισθη προπαγάνδα:

''Στης αρπαγής το ξέσπασμα απορρίπτω το δήθεν, το αφού, το επειδή.
Ανήθικης έκστασης υπόλοιπο το διαιρούμενο κορμί σας και μου ζητάτε εξάγνιση. Νευροαναθρεμμένη αμμωνία αναδύεται απ’ τα θλιμμένα περιττώματα που υψώσατε κι ακόμη θαρρείτε ύπαρξη το ανεκδιήγητο.

Παραδώστε το άκουσμα στης μετάνοιας το χορό και ξεπλυθείτε επιτέλους. Το σύμπαν ...θα φτύσει τα στεγνά κουκούτσια για να φυτρώσει το μετέπειτα.

Εσείς, ούτως ή άλλως, σαπίσατε από τις ρίζες.''