Κύρια σημεία τοποθέτησης Στ. Τζουμακα στην Επιτροπή της Βουλής για το σκάνδαλο των αγροτικών επιδοτήσεων- ΟΠΕΚΕΠΕ

 

·               Θητεία μου στο Υπουργείο Γεωργίας: Από 22.1.1996 έως 30.10.1998

·         Ο ΟΠΕΚΕΠΕ συστάθηκε ως ΝΠΙΔ με τον Ν.2637 τον Αύγουστο του 1998 αλλά ως επιχειρησιακός οργανισμός πληρωμών και ελέγχου των κοινοτικών ενισχύσεων άρχισε να λειτουργεί τον Σεπτέμβριο του 2001.

·         Είχα θητεύσει μέχρι τότε σε τρία Υπουργεία. Υπέστην προσωπική δοκιμασία με βάση τις αρχές μου και τις αξίες μου ως προοδευτικός άνθρωπος και πολιτικός. Δηλαδή εντιμότητα, διαφάνεια, υπεράσπιση του δημοσίου συμφέροντος, όχι παράβαση καθήκοντος, προστασία των δημόσιων πόρων.

·         Στο συγκεκριμένο Υπουργείο, δεν αποτελούσε βάση η πολιτική αλλά διαρκή φαινόμενα υποκατάστασης της Πολιτικής τόσο από εσωτερικούς μηχανισμούς της Δημόσιας διοίκησης όσο και από παρασιτικά δίκτυα συμφερόντων που είχαν ως βάση την κερδοσκοπία, την απάτη, τις μονοπωλιακές πρακτικές, τα καρτέλ. Είχα δηλώσει τότε και στη Βουλή ότι παρέλαβα αντί για Υπουργείο, ένα λογιστήριο.

·        Η θέση μου ήταν και είναι ότι η αντιμετώπιση των αποτελεσμάτων σε κάθε θέμα έχει ως απαραίτητη προϋπόθεση την αντιμετώπιση των αιτίων.

·          Το 1958 που ιδρύθηκε η ΕΟΚ και ίδρυσε το πρώτο ταμείο αγροτικής πολιτικής, την ΚΑΠ, περιείχε επιλογές και δομές για ορισμένες χώρες και για ορισμένες αγροτικές οικονομίες στη λογική των μεγάλων εκτάσεων και του μεγάλου όγκου παραγωγής και ταυτόχρονα στη θεσμοθέτηση των εικονικών τιμών, δηλαδή των ενισχύσεων και των επιδοτήσεων για ορισμένες κατηγορίες προνομιακά. Για παράδειγμα όταν εισήλθε στην ΕΟΚ τότε στο Ηνωμένο Βασίλειο, η βασιλική αυλή του Μπάκινγχαμ μέχρι το Brexit, έπαιρνε τις περισσότερες επιδοτήσεις ως αγροτική οντότητα λόγω των μεγάλων εκτάσεων που δήλωνε.

·         Τα διαρκή αποτελέσματα του παρασιτισμού έχουν ως βασικά αίτια μεγάλες ανισότητες και αθέμιτες σχέσεις ανταγωνισμού μεταξύ των χωρών και των προϊόντων των χωρών της Ε.Ε.

·         Όπως επίσης και η συρρίκνωση της αγροτικής παραγωγής σχετίζεται με το καθεστώς των ενισχύσεων και των ασφαλίσεων. Το 80% των ενισχύσεων το λαμβάνουν οι χώρες του Βορρά της Ε.Ε. Ειδικότερα στη χώρα μας το θέμα του ανταγωνισμού και προστιθέμενης αξίας, είμαστε σε πολύ χαμηλή κλίμακα.  Η Ελλάδα με 37 εκατομμύρια καλλιεργήσιμα στρέμματα έχει απόδοση 190 ευρώ το στρέμμα. Η Ολλανδία απόδοση 1700 ευρώ ανά στρέμμα και το Ισραήλ 1290 ευρώ ανά στρέμμα.

·         Η θητεία μου στο εν λόγω Υπουργείο θα μπορούσε να αναφερθεί με τίτλο ως η μεγάλη εκκαθάριση. Για παράδειγμα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διέγραψε 240 δις δρχ από απάτες και ποινές σε βάρος του ελληνικού δημοσίου που τα 185 δις από αυτά είχαν δημιουργηθεί από την Κυβέρνηση του αείμνηστου Κ. Μητσοτάκη και τα υπόλοιπα από τις προηγούμενες κυβερνήσεις  και τα διέγραψε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή λόγω της έντιμης και αποφασιστικής στάσης μου στη διαχείριση των υποθέσεων κατά τη θητεία μου.   

·         Επίσης αιτία των φαινομένων απάτης ήταν η εντόνως βλαπτική επιλογή να συγκροτηθούν Οργανισμοί ανά προϊόν (πχ βάμβακος, ελαιόλαδου, καπνού) με αποτέλεσμα να διευκολύνονται «πανωγραψίματα» και μεθοδεύσεις με δίκτυα έξω από την κρατική διοίκηση αυτών των οργανισμών, όπως των Συνεταιρισμών, όπου η χώρα είχε 52 νομούς και είχαμε 110 β’βάθμιες οργανώσεις συνεταιριστικές με χαρακτηριστικό στα Χανιά που είχαν 6 «φέουδα»- β’βάθμιες οργανώσεις.

·         Η ΓΕΔΙΔΑΓΕΠ υποτίθεται ότι είχε την ευθύνη για τη διαχείριση αυτών των υποθέσεων, οι καταγγελίες ήταν αλλεπάλληλες για συναλλαγές αθέμιτες και προχώρησα στην παύση αρμοδιοτήτων σε πλέον των 100 στελεχών της σε μία μέρα.

·         Οι απάτες στη διαχείριση του βάμβακος ήταν πρωτοφανής και πήραμε την απόφαση να κλείσουμε 24 εκκοκκιστήρια που πρωτοστατούσαν μη εξαιρουμένων και άλλων εκκοκκιστηρίων, στα ζυγίσματα του ίδιου φορτίου πολλές φορές και με προσάρτηση και πετρωμάτων για να δημιουργηθεί και επιπλέον βάρος. Ένας εξ αυτών με εκκοκκιστήριο στον Παλαμά Καρδίτσας είχε αθέμιτες συναλλαγές με την Εθνική Τράπεζα και είχε εξασφαλίσει τη μη εκταμίευση για αποπληρωμή των παραγωγών με αποτέλεσμα να εγκρίνουμε τελικά την πληρωμή από κονδύλια του εθνικού αποθέματος του ελληνικού δημοσίου.

·         Ήρθαμε αντιμέτωποι τότε και με το πρωτοφανές γεγονός των αθέμιτων και μονοπωλιακών πρακτικών της ηγεσίας της Εθνικής Τράπεζας που επέβαλε το μονοπώλιο των εγγυητικών επιστολών για τη διαχείριση πόρων με τα εκκοκκιστήρια.

·         Προφανώς επιβάλλαμε την ακύρωση αυτού του αθέμιτου ανταγωνισμού και την κατοχύρωση του δικαιώματος να εκδίδουν εγγυητικές επιστολές όλες οι τράπεζες.

·         Ο Υποδιοικητής της Εθνικής Τράπεζας θρασύτατα και προσβλητικά επισκέφτηκε με αντιπροσωπεία την κρατική διοίκηση του οργανισμού βάμβακος στη Συγγρού και απαίτησε από τον Πρόεδρο ότι αν δεν αλλάξουμε την απόφαση θα του πάρουν το κεφάλι την επόμενη ώρα, αυτολεξεί.

·         Έχω δηλώσει διαχρονικά ότι χρειάζεται πολιτική αρχών μια Κυβέρνηση και αποφασισμένες ηγεσίες που θα επιβάλλουν αρχές συνταγματικές στην αγορά. Δεν το κάνουν μέχρι τώρα. Έτσι κυριαρχούν τα μονοπώλια, τα καρτέλ στα τρόφιμα, στην ενέργεια, στο τραπεζικό σύστημα και σε άλλους τομείς.

·         Τότε επιχειρηματίας, στέλεχος της ένωσης βιομηχάνων τροφίμων, εισήγαγε κατεψυγμένους χυμούς από τη Βραζιλία αφού κατόρθωνε και τους πιστοποιούσε ως χυμούς χωρών της Ε.Ε. τους πωλούσε στη συνέχεια μέσω συναλλαγής με super market ως φρέσκους χυμούς! Μιλάμε για μεγάλη κερδοσκοπία. Μίλησα τότε δημόσια για αυτό και ο συγκεκριμένος επιχειρηματίας  προσήλθε στο Δ.Σ. της ένωσης βιομηχάνων τροφίμων  και δήλωσε «θα τον λιώσουμε τον Τζουμάκα».

·         Δημοτικός σύμβουλος του δήμου Κηφισιάς επικοινωνεί τότε μαζί μου και μου λέει επειδή σε θεωρώ έντιμο θέλω να σε ενημερώσω ότι σε μια μεγάλη έκταση στην περιοχή μας έρχονται καμιόνια και σταθμεύουν με τόνους από σκόνη γάλα από χώρες της Ε.Ε.

·         Μίλησα και πάλι δημόσια για τη σκόνη-γάλα γιατί εμφανιζόταν η χώρα με μεγάλες ποσότητες φρέσκο γάλα ενώ δεν παρήγαγε τις ποσότητες αυτές.

·         Προβήκαμε σε ελέγχους παραγωγής γάλακτος και στείλαμε στον Εισαγγελέα μεγάλη ομάδα που παρήγαγε φέτα σε μεγάλες ποσότητες σε συγκεκριμένους νομούς από σκόνη αγελαδινού γάλακτος. Ενώ είναι γνωστό ότι είμαστε σε διαρκή σύγκρουση διεθνώς λόγω της ποιότητας (quality) και της σύνθεσης της φέτας με φρέσκο πρόβειο και γίδινο γάλα. Ορισμένοι επίσης, εισήγαγαν αγελαδινό γάλα απ' τη Γερμανία και το Βέλγιο. Ημιζυμωμένο σε κατάσταση "μπασκί" ότι δήθεν παραγόταν στην Ελλάδα και έβαζαν και 1-2% γάλα από την περιοχή και έβαζαν όνομα προελεύσεως. Το επιτρέπει η χημεία και το εμπόριο αλλά είναι αθέμιτος ανταγωνισμός γιατί προβάλλεις άλλη σύνθεση προϊόντος από την πραγματική και άλλο τιμολόγιο .

·         Η διεύθυνση γάλακτος του Υπουργείου ήταν απούσα από όλα αυτά και οι καταγγελίες ότι υπήρχαν στελέχη του ελληνικού δημοσίου που παρέβαιναν το καθήκον τους και είχαν επαγγελματική συνεργασία με ιδιωτικές εταιρείες γαλακτοκομικών προϊόντων. Προχώρησα σε αλλαγή Διεύθυνσης με στέλεχος έξω από τα κυκλώματα τα κομματικό-παρασιτικά.

·         Το εν λόγω θέμα αποτέλεσε σημείο τριβών και εντάσεων στο επόμενο συμβούλιο Υπουργών που μου επιτέθηκαν οι Υπουργοί των χωρών που παράγουν σκόνη-γάλα, με τη διατύπωση «μη ξανά μιλήσεις για τα προϊόντα μας». Ιδιαίτερα επιθετικός ήταν ο τότε Υπουργός της Μ. Βρετανίας με τη διατύπωση ότι «είσαι εκπρόσωπος χώρας που προσχώρησε στην Ε.Ε. και δεν ήταν ιδρυτική η χώρα σου», ενώ είναι γνωστό ότι το ίδιο ισχύει και για τη ΜΒ. Του τόνισα δε ότι όταν θα φύγει η ΜΒ από το Γιβραλτάρ, Β. Ιρλανδία και την Κύπρο θα ξανά κουβεντιάσουμε.

·         Την ίδια περίοδο είχαμε σύνοδο στον ΟΟΣΑ στο Παρίσι, όπου η ίδια ομάδα Υπουργών με επικεφαλής των Υπουργό της Ν. Ζηλανδίας μου επιτέθηκαν με την ίδια δριμύτητα για τα προϊόντα τους για τα οποία θεωρούσαν ότι μπορούν να προβαίνουν σε αθέμιτους ανταγωνισμούς και πρακτικές και σε συναλλαγές έξω από τους κανονισμούς της Ε.Ε.

·         Είχα συμμετάσχει εκ μέρους της Ε.Ε. στην αντιπροσωπεία διαπραγμάτευσης για την ένταξη στην Ε.Ε. των χωρών της Ανατολικής Ευρώπης οι οποίες εντάχθηκαν τελικά ως τρίτες χώρες χωρίς ισοτιμία σε σχέση με τις ιδρυτικές και αυτές που είχαν ήδη προσχωρήσει. Αυτό αποτελούσε και αποτελεί βασικό αίτιο πολιτικών διαφθοράς. Η πίεση αντιπροσώπων των χωρών της Ανατολικής Ευρώπης αφορούσε τη γρήγορη ένταξη για να αποκτήσουν τριπλάσια αξία τα προϊόντα τους όπως είχαν τα προϊόντα της Ε.Ε. Αυτό είχε ως συνέπεια στις χώρες τους μετά την ένταξη, να αποκτήσουν πλούτο όσοι συμμετείχαν χωρίς ελέγχους στη διαδικασία υπερτίμησης των προϊόντων. Η πιο μεγάλη πίεση όμως για επίσπευση ήταν από αντιπροσωπείες της Κεντρικής Ευρώπης όπου μία αντιπρόσωπος έλεγε: « βιαζόμαστε για την ένταξη γιατί έχουμε κάνει δύο παγκόσμιους πολέμους για να πάρουμε τον κάμπο της Πολωνίας και της Ουγγαρίας. Αυτό το πλαίσιο δεν αποτελεί διαχρονικά πλαίσιο θεμιτών συναλλαγών.

·         Ένα μεγάλο δίκτυο αθέμιτων συναλλαγών υπήρχε στον τομέα εξαγωγικών επιδοτήσεων όπου έμποροι δημιουργούσαν εικονικές διασαφήσεις περί συγκεκριμένων προϊόντων που θα προέβαιναν σε εξαγωγές σε τρίτες χώρες ενώ στην πράξη ήταν εικονικές αλλά οι επιδοτήσεις που έπαιρναν ήταν πραγματικές. Και τότε συνεργάτες μου στον τομέα Διεθνών σχέσεων προέβησαν σε ενέργειες για να ασκηθεί δίωξη. Υπεβλήθη διαδικασία έντιμων συναλλαγών και εξαγωγών με αποτέλεσμα μέσα σε 15 μέρες να γίνονται οι αναγκαίοι έλεγχοι και να γίνονται πραγματικές εξαγωγές και μέσα σε ένα χρόνο η αγορά ενισχύθηκε με 1,5 τρις δρχ.

·         Σημαντικό θέμα για το οποίο το πρόβλημα έχει σχέση με παραβίαση κανόνων από υπηρεσίες της Ε.Ε. είναι το θέμα των επενδύσεων σε κάθε τομέα οικονομίας όπως και της αγροτικής. Το πρώτο θεσμικό πλαίσιο επέτρεπε κάθε επιχειρηματίας που καταθέτει μελέτη να μπορεί να προβαίνει σε διόρθωση σφαλμάτων για να μπορεί να είναι έγκυρη και χρηματοδοτούμενη. Στη συνέχεια οι υπηρεσίες της Ε.Ε. κατήργησαν αυτόν τον διαφανή θεσμό των διορθώσεων και επέβαλαν ότι μόνο εταιρείες μπορούν να καταθέτουν μελέτες για επενδυτικά προγράμματα σε δύο φάσεις: α) να  πληροί τις προϋποθέσεις για να γίνει αποδεκτή και β) να ενταχθεί. Η ένταξη είναι το επιτυχές αποτέλεσμα για τον ενδιαφερόμενο. Τα κονδύλια που διατίθενται κατά τομέα ήταν πάντα λιγότερα από τους ενδιαφερόμενους. Σωρεία καταγγελιών δεχόμασταν για τα μέλη Επιτροπών για ευνοϊκές προτιμήσεις και προσπαθήσαμε να επιβάλλουμε το rotation έτσι ώστε να μην είναι σε θέσεις διαρκώς τα ίδια πρόσωπα.

·         Οι ανταγωνισμοί ανάμεσα στις χώρες με τα ίδια προϊόντα είχαν συνέπειες και στο χώρο των διαφανών διαδικασιών. Η Ισπανία πίεζε από καιρό ότι πρέπει οι ενισχύσεις στο ελαιόλαδο να μεταφερθούν ανά δέντρο καθώς έχει εκτάσεις άνυδρες και μη παραγωγικά δέντρα. Ύστερα από μεγάλες εντάσεις η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε και μείωσε τον όγκο παραγωγής της Ισπανίας  από 850.000 τόνους σε 620.000 τόνους ελαιόλαδου και την αύξηση της ελληνικής παραγωγής από 220.000 τόνους σε 445.000 τόνους. Αυτή η αύξηση  για την Ελλάδα έδωσε τη δυνατότητα να αρχίσουν ορισμένοι να δηλώνουν παραγωγή που δεν είχαν. Η εξέλιξη ως γνωστόν έγινε μεταγενέστερα ακόμα δυσμενέστερη καθώς και στο βαμβάκι που τότε η ενίσχυση ήταν ανά κιλό ενώ πλέον είναι ανά στρέμμα ενώ πλέον και στις ελαιοκαλλιέργειες ενίσχυση ανά δέντρο, μεγάλη απώλεια πόρων και ενισχύσεων για αυτά τα δύο βασικά εθνικά προϊόντα.

·         Σε κάθε αγροτική κινητοποίηση ένα από τα βασικά ζητήματα που τίθενται διαχρονικά είναι οι εγγυημένες τιμές καθότι είναι δεδομένο οι ενισχυμένες τιμές. Όμως πολύ λίγοι συζητούν για το ρόλο του χρηματιστήριου Σικάγου που καθορίζει καθημερινά σε σημαντικό βαθμό τις τιμές των Αγροτικών προϊόντων και επ’ αυτού καμία συζήτηση. Όπως ελάχιστες συζητήσεις γίνονται και για το χρηματιστήριο του Άμστερνταμ για την ενέργεια όπως και το χρηματιστήριο ρύπων της Ε.Ε. Πολύ δε περισσότερο ουδείς ομιλεί για τον Οργανισμό Τροφίμων του ΟΗΕ με έδρα στη Ρώμη (FAO). Μέχρι να αναλάβω τη θητεία μου η χώρα δε διέθετε οργανισμό ελέγχου Τρόφιμων για τα στοιχειώδη, την καταλληλότητα για το χτύπημα των αθέμιτων συναλλαγών και φυσικά την ποιότητα. Προχωρήσαμε στην ίδρυση του ΕΦΕΤ και του Οργανισμού Ποιότητας Προϊόντων. Και αντί να ενταχθεί στο Υπουργείο Αγροτικής πολιτικής οργανωμένες ομάδες συμφερόντων το ήθελαν στο Υπουργείο Εμπορίου και μετέπειτα τοποθετήθηκε στη σημερινή θεσμική του θέση.

·         Επίσης, ο αγροτικός τομέας δεν διέθετε Οργανισμό εκπαίδευσης και ιδρύσαμε τον οργανισμό ΕΛΓΟ-Δήμητρα. Επίσης, ο τομέας αγροτικής παραγωγής δε διέθετε μητρώο αγροτών που προχωρήσαμε στη νομοθέτηση της θεσμοθέτησης του καθώς ενισχύσεις δε λαμβάνουν μόνο οι κατά κύριο επάγγελμα αγρότες αλλά και έτερο-επαγγελματίες.

·         Ως γνωστόν μέχρι τη θητεία μου οι αγρότες δεν λαμβάνανε σύνταξη, οι μόνοι εργαζόμενοι στη χώρα και είχα προτείνει τη θεσμοθέτηση όταν θήτευσα ως Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών ασφαλίσεων. Οι αγρότες ελάμβαναν ένα επίδομα και ήταν η τελευταία κοινωνική τάξη χωρίς σύνταξη.

·         Επίσης θέμα είναι η πολιτική βάση για την αντιμετώπιση της απάτης της παράβασης καθηκόντων της κατάχρησης εξουσίας, ασφαλώς και πρέπει να υπερασπιζόμαστε την αρχή της απόδοσης Δικαιοσύνης. Πέρα όμως από την δεδομένη αυτή θέση αρχής, υπάρχει το θέμα των αλλαγών γιατί ένας μεγάλος κύκλος παραβατικότητας και παρασιτισμού, αναπτύσσεται όταν δεν υπάρχουν Κυβερνήσεις με αρχές, όταν δεν υπάρχουν θεσμοί που να τηρούν κανόνες όταν ο καθένας δεν είναι στο επίπεδο πολιτικής και κοινωνικής συνείδησης που επιτάσσει και το Σύνταγμά μας. Φέτος δημοσιεύθηκε το παγκόσμιο ΑΕΠ των χωρών του ΟΗΕ, 8.5 δις. άνθρωποι δήλωσαν 180 τρις δολάρια. Οι χρηματιστηριακές εταιρείες και οι τράπεζες 500 τρις δολάρια. Και για αυτά καμία συζήτηση. Όπως δε γίνεται συζήτηση τη διάθεση των κονδυλίων των ταμείων από την Ε.Ε. που ορισμένοι θα ήθελαν να εξελιχθούν σε ταμεία πολέμου. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μείωσε φέτος κατά 100 δις ευρώ στον αγροτικό τομέα, καμία συζήτηση. Υπάρχει μια οργανωμένη προπαγάνδα για ένα ελεγχόμενο δημόσιο κύκλο συζητήσεων που αποσιωπούν τις μεγάλες αντιθέσεις και την καταπάτηση κάθε έννοιας δικαίου.

·         Έχουμε λοιπόν, το δρόμο της Δικαιοσύνης αλλά και το δρόμο των αλλαγών για να αντιμετωπίζουμε τα αίτια και όχι μόνο τα αποτελέσματα.

·         Ξεκινήσαμε με τις καλύτερες προθέσεις για έναν Οργανισμό απόδοσης ενισχύσεων, ελέγχου και διαφάνειας. Η μηχανοργάνωση του μετά την λειτουργία του καθώς και η στελέχωση δημιούργησαν προϋποθέσεις αθέμιτων συναλλαγών και παραβάσεις καθηκόντων. Τα εν λόγω δεν μπορεί να ήταν εν αγνοία των πολιτικών ηγεσιών. Ο ΟΠΕΚΕΠΕ δεν είναι θεσμός, παρήκμασε και μετατράπηκε σε μηχανισμό ανοχής και συγκάλυψης. Τον μηχανισμό οι έχοντες την πολιτική ευθύνη τον μετέφεραν στην ΑΑΔΕ η οποία δεν έχει την έξωθεν καλή μαρτυρία, σε όλες τις συναλλαγές και τις καταχρήσεις δεν προέβη σε κανένα οικονομικό έλεγχο. Έχουμε λοιπόν, ανυπόληπτους οργανισμούς, καρτέλ, κερδοσκοπία και αυτά δεν αλλάζουν μόνο με συζητήσεις. Η χώρα χρειάζεται άλλη πολιτική και άλλες κατευθύνσεις.

·         Τα περισσότερα από τα ανωτέρω, τα αντιμετώπισα στη βάση αρχών και αξιών και τα έχω γνωστοποιήσει δημόσια.