ΤΟΥ ΓΚΑΖΜΕΝΤ ΚΑΠΛΑΝΙ gazikap@gmail.com
Πηγή: http://www.tanea.gr/
ΤΕΤΑΡΤΗ πρωί στα Χανιά. Η μέρα της γενικής απεργίας. Η Πλατεία 1866 είναι γεμάτη νεαρούς, που στήνονται από το χάραμα στο πεζοδρόμιο και περιμένουν κάποιον εργοδότη να τους «προσφέρει» μία μέρα εργασίας. Άνθρωποι που ζουν μέρα παρά μέρα. Δεν ξέρουν τι σημαίνει ρεπό ούτε απεργία. Δεν ξέρουν καν τι θα τους ξημερώσει αύριο. Οι περισσότεροι έρχονται από το Ιράκ, το Μαρόκο, το Αφγανιστάν. Είναι το νέο κύμα προσφύγων, που άρχισε να έρχεται μαζικά στις αρχές του 2000. Κάποτε, στις αρχές του ΄90, στη θέση τους ήταν άλλοι μετανάστες: από την Αλβανία, τη Γεωργία, τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία. Τώρα οι «παλαιοί μετανάστες» εντάχθηκαν, κατά κάποιον τρόπο, στην παραγωγική διαδικασία. Οι Βούλγαροι και οι Ρουμάνοι είναι πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παλεύουν βέβαια ακόμα με τα χαρτιά τους αλλά δεν είναι μετέωροι, όπως αυτοί οι «νέοι μετανάστες» που έχουν αφεθεί στο έλεος της μοίρας.
ΟΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ των «νέων μεταναστών» είναι τόσο διαφορετικές και τόσο όμοιες. Στη διαδρομή τους υπάρχει βία, σύνορα, χιόνι, δουλέμποροι, βάρκες, νύχτα, θάλασσα, ακτές. Μερικοί έχουν δει τον Χάρο με τα μάτια τους... Η διαδρομή τους σχεδόν ίδια: Τουρκία- Ελλάδα, με σκοπό να ταξιδέψουν πιο πέρα, στην Ευρώπη. Οι περισσότεροι καταλήγουν εδώ χωρίς χρήματα: τα έχουν αφήσει στους δουλεμπόρους. Δεν κάνουν καν αίτηση πολιτικού ασύλου. Δεν τους δίνεται καν η δυνατότητα όταν φθάνουν στην Ελλάδα, αν και σύμφωνα με τη Συνθήκη της Γενεύης πολλοί εμπίπτουν στο καθεστώς του πρόσφυγα. Η συνηθισμένη διαδικασία είναι η εξής: περνούν μερικές μέρες σε «κέντρα υποδοχής» σε κάποιο ελληνικό νησί, όπου τους δίνουν ένα χαρτί και τους «ενημερώνουν» να πάνε στην Αθήνα και μέσα σε έναν μήνα να εγκαταλείψουν την Ελλάδα. Έτσι, οι περισσότεροι καταλήγουν στην Αθήνα, στη «χώρα του πουθενά», ελπίζοντας ότι θα βρουν τα χρήματα για να πληρώσουν άλλους δουλεμπόρους, ώστε να συνεχίσουν το ταξίδι τους. Μένουν σε ερειπωμένα διαμερίσματα που έχουν μετατραπεί σε αυτοσχέδια ξενοδοχεία, στην Πλατεία Βικτωρίας, στον Άγιο Παντελεήμονα, στην Ομόνοια, δέκα, δεκαπέντε άτομα μαζί. Ένας ολόκληρος κόσμος αφημένος στο έλεος της μοίρας, ενώ ολόκληρες περιοχές της Αθήνας μετατρέπονται καθημερινά σε «παράδεισο» των δουλεμπόρων, σωματεμπόρων και των εμπόρων ναρκωτικών. Άλλοι μετανάστες συνωστίζονται, σε ουρές χιλιομέτρων, στη Διεύθυνση Αλλοδαπών στην Πέτρου Ράλλη για να κάνουν αίτηση ασύλου, όπου ουκ ολίγες φορές αντιμετωπίζονται με κλομπς ή πεθαίνουν «μυστηριωδώς». Άλλοι, πάνε αλλού, όπου υπάρχουν άλλοι συγγενείς ή φίλοι. Και εκεί που πάνε, σιγά σιγά διαμορφώνουν κοινότητες, όπως συμβαίνει με τους μαγκρεμπίνους στα Χανιά. Μία από τις μεγαλύτερες κοινότητες πλέον στην πόλη, τα περισσότερα μέλη της οποίας όμως είναι χωρίς άδεια παραμονής. Άνθρωποι με σάρκα και οστά, που, νομικά, δεν υπάρχουν πουθενά.
ΣΤΟ ΣΤΕΚΙ Μεταναστών Χανίων συναντώ κάποιον από αυτούς, τον Σαΐντ. Είναι ένας από τους δεκαπέντε Μαροκινούς μετανάστες που έκαναν είκοσι πέντε μέρες απεργία πείνας διεκδικώντας μια προσωρινή άδεια παραμονής. Ο Σαΐντ, τριάντα δύο χρόνων, έχει σπουδάσει Φιλοσοφία στο Μαρόκο και προέρχεται από μεσοαστική οικογένεια από την πόλη Φεζ. Ευγενικός και εξαντλημένος από την απεργία μού αφηγείται τη ζωή του. Πως ονειρευόταν να γίνει ποδοσφαιριστής, μέχρι την ημέρα που ο πατέρας του σκοτώθηκε στο Μέτωπο Πολισάριο. «Ήμουν δεκαέξι χρόνων. Τότε τα πάντα άλλαξαν στη ζωή μου», λέει. «Απομακρύνθηκα από το ποδόσφαιρο, άρχισε να με ενδιαφέρει η πολιτική. Έγινα μαρξιστής», καταλήγει. Τότε μπήκε στο μάτι των μυστικών υπηρεσιών. Συνελήφθη και φυλακίστηκε. Για να μη συλληφθεί ξανά αποφάσισε να φύγει. Τελικός προορισμός του, το Βέλγιο. Πέρασε στην Τουρκία, μετά μπάρκαρε σε ένα φουσκωτό που χάθηκε τη νύχτα στα νερά του Αιγαίου και έπειτα από αρκετή περιπλάνηση έφθασε σε κάποιο ελληνικό νησί. Από εκεί σε «κέντρο υποδοχής», όπου του έδωσαν ένα χαρτί και τον ενημέρωσαν ότι πρέπει να εγκαταλείψει την Ελλάδα μέσα σε έναν μήνα. «Πήγα στην Αθήνα γιατί εκεί υπήρχε ένας συγγενής μου που με φιλοξένησε. Ήμουν παράνομος. Δεν έβγαινα σχεδόν από το σπίτι και ζούσα με χρήματα που μου έστελναν οι δικοί μου από το Μαρόκο», συνεχίζει. Κάποια στιγμή βρήκε κάποιους φίλους και ήρθε στα Χανιά. «Εδώ σχεδόν όλοι οι Μαροκινοί είναι παράνομοι. Μερικοί έχουν πληρώσει ένα σωρό χρήματα για να βγάλουν άδεια παραμονής αλλά δεν γίνεται τίποτα», λέει. «Κάθε τόσο μας συλλαμβάνει η Αστυνομία, μας κρατούν από τρεις μέρες έως τρεις μήνες στο κελί και μετά μας αφήνουν». «Γιατί δεν σας απελαύνουν;», τον ρωτώ. Σηκώνει τους ώμους. Υποθέτω ότι επειδή κοστίζει η απέλασή τους και γιατί χρειάζονται φθηνά χέρια εργασίας που να στήνονται κάθε πρωί στην «Πλατεία 1866». «Εάν δεν έχεις άδεια παραμονής, είσαι τίποτε! Εμείς είμαστε άνθρωποι, δεν είμαστε τίποτε. Με την απεργία διεκδικήσαμε το δικαίωμα για μια αξιοπρεπή ζωή», καταλήγει. Τώρα οι δεκαπέντε απεργοί πείνας ελπίζουν ότι θα τους δοθεί μια άδεια παραμονής. Χιλιάδες άλλοι όμως θα συνεχίσουν να είναι τίποτε...
Κυριακή 6 Μαρτίου 2011
Δευτέρα 28 Φεβρουαρίου 2011
Η Συντηρητική Πολιτική,οι "Ριζοσπάστες", η Προοδευτική Πολιτική και οι στίχοι της Agelina Rain
Στέφανος Τζουμάκας | 26 Φεβρουαρίου 2011
Έχουμε βιώσει- πολλοί στη χώρα- ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ και οικονομικές κρίσεις. Έχουμε όλοι στο νου μας ΙΣΤΟΡΙΚΑ δεδομένα. Σε κάθε κρίση, ΔΟΚΙΜΑΖΟΝΤΑΙ όλοι. Οι δυνάμεις με κοινωνικές και πολιτικές αρχές, με ρίζες, πάντα αποτελούσαν τη βάση και τη συνέχεια.
Χρειαζόμαστε σχέδιο, στρατηγική και τακτικές. Ούτε δράση για τη δράση, με τη λογική του πικραμένου, ούτε στοχασμό για το στοχασμό, για άλλοθι και αναδίπλωση, για ένα νέο ατομισμό και συντηρητισμό.
Η ΚΡΙΣΗ βαθαίνει, περνάει σε πιο δύσκολη φάση.
Ο ΣΤΟΧΑΣΜΟΣ μας χρειάζεται τώρα, άμεσα, χθες. Μαζί με ΣΧΕΔΙΟ πρωτοβουλίες και δράση.
Ο Ντοστογιέφσκι έγραφε ''Ο άνθρωπος της δράσης, χωρίς στοχασμό, δεν αποτελεί μόνο ένα μέτριο πνεύμα, αλλά οδηγείται και οδηγεί σε αδιέξοδα, από τα οποία είναι προφανές ποιοί επωφελούνται.''
Η χώρα και οι πολίτες διερχόμαστε μια δημοσιονομική κρίση, μια κρίση χρέους, μια κρίση δανεισμού. και ήδη ύφεση με ανεργία. ΑΥΤΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΙΤΙΑ. ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ μιας μονεταριστικής και νεοφιλελεύθερης πολιτικής στην ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ συνολικά και όχι μόνο στη δημόσια οικονομία.
Η νεοφιλελεύθερη ηγεσία της Ε.Ε. και οι 23 δεξιές κυβερνήσεις από τις 27 της Ε.Ε. παρασύρουν την Ελλάδα και όλες τις χώρες της Ε.Ε. σε ΑΡΝΗΤΙΚΟΥΣ ΡΥΘΜΟΥΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (ύφεση) .Διαμορφώνουν ένα εργασιακό μεσαίωνα και μια εισοδηματική καταβαράθρωση για εκατομμύρια έλληνες και ευρωπαίους πολίτες, συνολικά.
ΤΩΡΑ προστίθεται μια νέα κρίση, η ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ με τη άνοδο της τιμής του πετρελαίου, μετά από τα κινήματα εξέγερσης στις Αραβικές χώρες, ενάντια σε φεουδαρχικά και αυταρχικά μονοκομματικά καθεστώτα και με βασικό προσανατολισμό την Αστικο -Δημοκρατική και Καπιταλιστική ολοκλήρωση, σε αυτές τις χώρες.
Η νέα Ενεργειακή Κρίση θα οδηγήσει σε ΑΡΝΗΤΙΚΟΥΣ ΡΥΘΜΟΥΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΤΟ ΠΛΑΝΗΤΗ.(Η ενεργειακή κρίση του 1973 κράτησε ΔΕΚΑ χρόνια).
Ειδικότερα, η προτεσταντική δεξιά που κυριαρχεί στην Ε.Ε. προετοιμάζει ένα ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΟ μονεταριστικό, αντιαναπτυξιακό σχέδιο (Σύμφωνο Ανταγωνιστικότητας). Αν μια φορά το Μνημόνιο ήταν ΛΑΘΟΣ -και ήταν λάθος -το Μνημόνιο ως επιλογή για την απάντηση στη κρίση, η νεοφιλελεύθερη λαίλαπα του μακροχρόνιου σχεδίου λιτότητας θα είναι το σύμφωνο ανταγωνιστικότητας. Στην Ελλάδα το σχέδιο αυτό επιβαρύνεται με άγριες νέες περικοπές εισοδημάτων, με περαιτέρω μείωση της ζήτησης, καθώς και των επενδύσεων και της ανάπτυξης και έκρηξη της ανεργίας.
Οι έχοντες καλά ζουν και ευημερούν.
Οι ελληνικές τράπεζες έλαβαν -ΜΕΣΑ ΣΕ ΔΥΟ ΧΡΟΝΙΑ -τριάντα δις ευρώ ζεστό χρήμα και ως εγγυήσεις 70 δις ευρώ. Τα τελευταία δέκα χρόνια είχαν κερδίσει 42 δις με φορολογική κλίμακα 17%.
Έχουν δημοσιευτεί οι πηγές εσόδων από τη φορολογία για το 2009.Η ΛΗΣΤΕΙΑ έχει ως εξής: Από τους μισθωτούς και τους συνταξιούχους 74 δις ευρώ, από τους βιομήχανους 8δις ευρώ, από τους ελευθεροεπαγγελματίες 4δις ευρώ. Και μετά περιμένουν να αποπληρωθεί το χρέος και να μειωθεί το έλλειμμα!! Αναλογικά τα ίδια θα συμβούν και με τα έσοδα από τη φορολογία του 2010!
Η ΕΤΗΣΙΑ ΦΟΡΟΔΙΑΦΥΓΗ 40 ΚΑΙ ΠΛΕΟΝ δις ευρώ .Η εργοδοσία απέφυγε να πληρώσει και για ασφάλιστρα 12 δις ευρώ. Ο ΦΠΑ, ΑΝΕΙΣΠΡΑΚΤΟΣ από το 53% των επιχειρήσεων. Από το ΑΕΠ της χώρας ,το κεφάλαιο έλαβε το 65 % του πλούτου και οι δυνάμεις της εργασίας το 35% !ΑΥΤΑ ΤΑ ΛΕΩ ΚΑΙ ΤΑ ΓΡΑΦΩ ΑΠΟ ΤΟ 1990, ΕΤΗ ΣΥΝΑΠΤΑ 21!
Ορισμένοι ΚΑΛΟΠΙΣΤΟΙ και με αξίες για ΗΘΙΚΗ στη πολιτική, θεωρούν ότι τα λεφτά ‘τα έφαγαν τα λαμόγια της πολιτικής’, ΠΑΣΟΚΟΙ και Ν.Δ. Με μίζες σε συμβάσεις , χρηματισμούς κλπ. Αυτά έγιναν και πρέπει να αποδοθούν ευθύνες.
Το ΧΡΕΟΣ ΤΩΝ 340 ΔΙΣ ΕΥΡΩ, το ΕΛΛΕΙΜΜΑ ΤΟΥ 15,5 έως και 19,5 μαζί με νοσοκομεία (6,5 δις ευρώ ΠΑΡΤΥ το κύκλωμα φαρμακοβιομηχανίας) και αν προσθέσουμε και τα ελλείμματα της αυτοδιοίκησης αποτελούν ΤΕΡΑΣΤΙΑ μεγέθη. Τα λαμόγια μπροστά σε αυτά τα μεγέθη είναι ''Κλεφτοκοτάδες'', που ασφαλώς πρέπει να πάνε στο Κορυδαλλό.
Την ΟΛΙΓΑΡΧΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΠΑΡΑΣΙΤΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ που φοροδιαφεύγει τα τελευταία είκοσι χρόνια -ΚΑΘΕ ΧΡΟΝΟ- επί 40δις και δέκα δις η εισφοροδιαφυγή-ΚΑΘΕ ΧΡΟΝΟ- και ο πλουτισμός του 20% των Ελλήνων, επί επτά φορές -ΚΑΘΕ ΧΡΟΝΟ- αυτό το τμήμα των παρασιτικώς εχόντων, ποιός θα το πάει φυλακή;;; ΟΛΟ ΤΟ ΠΡΟΑΝΑΦΕΡΟΜΕΝΟ ΔΙΚΤΥΟ ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΙΚΟΣΙ ΧΡΟΝΙΑ ΑΡΠΑΞΕ -ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΦΟΡΕΣ -ΤΟ ΧΡΕΟΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ. Συν τους τοκογλύφους των ξένων και των ελληνικών τραπεζών που ήδη έχουν λάβει πλέον των 350δις -που είναι το χρέος- από τόκους, επιτόκια και τόκους υπερημερίας.
ΣΥΝΕΛΟΝΤΙ ΕΙΠΕΙΝ(Συμπερασματικά) .Αυτός είναι ο καπιταλισμός σε κρίση, που καταστρέφει τώρα μέρος των παραγωγικών δυνάμεων (Τα νεκροταφεία των Ελληνικών επιχειρήσεων της αποβιομηχάνισης της χώρας, είναι χιλιάδες στις βιομηχανικές περιοχές). Η χώρα έχει πλέον μόνο 960 χιλιάδες επιχειρήσεις .Οι 930 χιλιάδες από αυτές έχουν μόνο μέχρι ΔΕΚΑ εργαζόμενους .Οι εργασιακές σχέσεις ανατράπηκαν, οι αμοιβές μειώθηκαν, οι άνεργοι πλησιάζουν το 1εκ 200χιλ .Κάθε χρόνο γινόταν προσπάθεια για να βρεθούν 40 χιλιάδες θέσεις εργασίας και τώρα για να αντιμετωπιστεί η άγρια αυτή εξέλιξη χρειάζονται -κάθε χρόνο- 140 χιλιάδες θέσεις εργασίας, όταν η αρνητική ανάπτυξη της χώρας καλπάζει .Το βιοτικό επίπεδο του 2008 θα ανακτηθεί μετά το 2017 !!Και κάτω από άλλες προϋποθέσεις! Η χώρα ήταν αυτάρκης σε αγροτικά προϊόντα διατροφής, αλλά οι αγρότες ήθελαν καπνά, βαμβάκια και τεύτλα. Η ετήσια δαπάνη υπερβαίνει τα 6,5 δις ευρώ το χρόνο για εισαγόμενα ,σκουπίδια εν πολλοίς. Από τα 500 κτηνοτροφικά προϊόντα που καταναλώνουμε ,μόνο ΔΕΚΑ παράγονται στη χώρα.
Οι Πρωθυπουργοί που κυβέρνησαν τη χώρα έχουν ευθύνες για ΤΡΕΙΣ ΒΑΣΙΚΟΥΣ λόγους και όχι μόνο γιατί δεν πάταξαν τη διαφθορά. Με τις πολιτικές τους :α) Διαλύθηκε η παραγωγική βάση της χώρας β) Η φοροδιαφυγή ήταν από τα βασικά τριτοκοσμικά χαρακτηριστικά. Αυτά τα δύο οδηγούσαν σε δανεισμούς, ΓΙΑΤΙ ΧΩΡΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΠΑΡΑΓΕΙ ΚΑΙ ΔΕΝ ΦΟΡΟΛΟΓΕΙ ΟΔΗΓΕΙΤΑΙ ΣΕ ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΣΜΟΥ. Και γ ) Ήταν απαράδεκτη η ανοχή στη διαφθορά ,ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ Υπουργών, Γεν. Γραμματέων, Διοικητών, Νομαρχών, Δημάρχων, Στελεχών της δημόσιας διοίκησης κ.ο.κ. ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΤΟ ΙΔΙΟ ΟΛΟΙ .Η ΓΕΝΙΚΕΥΣΗ είναι χαρακτηριστικό της περιόδου του Χίτλερ και του Στάλιν.
Ο ΠΑΡΑΣΙΤΙΚΟΣ ΤΡΟΠΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ πνέει τα λοίσθια. Οι ΕΧΟΝΤΕΣ ζούσαν με το 400% του εθνικού πλούτου, του ΑΕΠ.
ΔΕΝ τα φάγαμε μαζί!
Οι έχοντες κατέχουν -μεταξύ των άλλων -τα μέσα μαζικής εξαπάτησης και αποπροσανατολισμού, τα ΜΜΕ .Διαθέτουν τον πολιτικό έλεγχο τμημάτων των κοινοβουλευτικών ομάδων του ΠΑΣΟΚ και της Ν.Δ., Και μέλημα τους είναι : Ο δικός τους φόβος, να γίνει φόβος της χώρας .Και ακόμα να προωθούν στο δημόσιο βίο πρακτικές και φαινόμενα ΕΚΦΑΣΙΣΜΟΥ. Και -ως γνωστόν- για το μόνο που δε νοιάζονται είναι για το 20 % ΠΟΥ ΤΩΡΑ ΞΕΠΕΡΑΣΕ ΤΟ 28%, που διαβιούσε και διαβιεί , κάτω από το όριο της φτώχειας.
ΠΕΝΤΕ Στρατηγικές ξεδιπλώνονται αυτή τη περίοδο:
α)Τα κινήματα ΑΙΧΜΗΣ και ΕΓΡΗΓΟΡΣΗΣ, των δικαιωμάτων, όπως η απεργία των μεταναστών, όπως το κίνημα ''δεν πληρώνω'', που είναι στη λογική ‘δημιουργώ παράπλευρα γεγονότα’, στη λογική ''κάθε πρόβλημα και συσπείρωση'' , στη λογική ''για τη συνειδητοποίηση των μικροαστών ριζοσπαστών'', σε μια αντίληψη αποσπασματικών πρωτοβουλιών, ασύνδετων, χωρίς συνεκτική πολιτική σε σχέση με τα ΚΥΡΙΑΡΧΑ προβλήματα της χώρας .Η στρατηγική του ΚΛΕΦΤΟΠΟΛΕΜΟΥ είναι αδιέξοδη .Ιδιαίτερα ορισμένοι που με -εθνικιστικές κορώνες- συμβαδίζουν με γερμανικά φόρουμ, περί επιστροφής στη δραχμή.
β)Η προβολή ότι έχουμε ΠΟΛΕΜΟ είναι στη λογική μιας ΑΜΥΝΤΙΚΗΣ επιλογής .
γ) Η ρητορική της εγχώριας δεξιάς σε ''αντι-μνημονιακές '' ρήσεις, ενός κόμματος με παράδοση στις πολιτικές λιτότητας στις πολιτικές του μονεταρισμού.
δ) Η επιμονή μιας ομάδας Σοσιαλ-φιλελεύθερων του ΠΑΣΟΚ για τη συνεχή πρόταξη των δημοσιονομικών έναντι της ανάπτυξης και της εξόδου από τη κρίση. Ενώ τα αδιέξοδα του Μνημονίου είναι προφανή και η Μέρκελ σε μια στρατηγική ΕΠΕΚΤΑΣΗΣ του γερμανικού κεφαλαίου προς την ανατολική Ευρώπη, επιχειρεί και νέους εκβιασμούς για νέα περιοριστικά μέτρα, σε μια ΠΑΡΑΛΥΤΗ ΠΟΛΙΤΙΚΑ Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η ευθύνη της ηγεσίας του ΠΑΣΟΚ είναι ιστορική. Στροφή και αλλαγή πορείας. Τέλος στη Δημοσιονομική Υστερία. Στο κέντρο των εξελίξεων η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ στο σύνολο της με βασική κατεύθυνση τη πραγματική οικονομία.
ε)Η χώρα ΣΥΝΟΛΙΚΑ χρειάζεται άλλο ΣΧΕΔΙΟ, άλλη ανάπτυξη, άλλη οικονομική και κοινωνική πολιτική, άλλη προοπτική. Τη ΔΙΕΞΟΔΟ αποτελεί : Η ΒΙΩΣΙΜΗ ανάπτυξη, η φορολόγηση και η ριζοσπαστική αναδιανομή του παραγόμενου πλούτου με βάση το παράγειν, έχειν και κατέχειν .Και αυτό είναι εύκολο να βρεθεί .ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΒΟΥΛΗΣΗ.
Και μια τέτοια εξέλιξη να συμβαδίσει με αλλαγές στην Ευρώπη , όπως ήττα της Μέρκελ και του Σαρκοζί στις εκλογές του 2012 και μια συμφωνία ΟΥΣΙΑΣ στις επόμενες συνόδους του G20,ενόψει της νέας ενεργειακής κρίσης.
Ως ΕΠΙΛΟΓΟ ,
παραθέτω στίχους της φίλης από το Facebook, Angelina Rain, που ΔΙΑΚΡΙΝΕΙ ανάμεσα στην ΗΘΙΚΗ και στην ΗΘΙΚΟΛΟΓΙΑ πράγμα που δεν κάνουν αρκετοί τυφλωμένοι από την έμμισθη προπαγάνδα:
''Στης αρπαγής το ξέσπασμα απορρίπτω το δήθεν, το αφού, το επειδή.
Ανήθικης έκστασης υπόλοιπο το διαιρούμενο κορμί σας και μου ζητάτε εξάγνιση. Νευροαναθρεμμένη αμμωνία αναδύεται απ’ τα θλιμμένα περιττώματα που υψώσατε κι ακόμη θαρρείτε ύπαρξη το ανεκδιήγητο.
Παραδώστε το άκουσμα στης μετάνοιας το χορό και ξεπλυθείτε επιτέλους. Το σύμπαν ...θα φτύσει τα στεγνά κουκούτσια για να φυτρώσει το μετέπειτα.
Εσείς, ούτως ή άλλως, σαπίσατε από τις ρίζες.''
Έχουμε βιώσει- πολλοί στη χώρα- ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ και οικονομικές κρίσεις. Έχουμε όλοι στο νου μας ΙΣΤΟΡΙΚΑ δεδομένα. Σε κάθε κρίση, ΔΟΚΙΜΑΖΟΝΤΑΙ όλοι. Οι δυνάμεις με κοινωνικές και πολιτικές αρχές, με ρίζες, πάντα αποτελούσαν τη βάση και τη συνέχεια.
Χρειαζόμαστε σχέδιο, στρατηγική και τακτικές. Ούτε δράση για τη δράση, με τη λογική του πικραμένου, ούτε στοχασμό για το στοχασμό, για άλλοθι και αναδίπλωση, για ένα νέο ατομισμό και συντηρητισμό.
Η ΚΡΙΣΗ βαθαίνει, περνάει σε πιο δύσκολη φάση.
Ο ΣΤΟΧΑΣΜΟΣ μας χρειάζεται τώρα, άμεσα, χθες. Μαζί με ΣΧΕΔΙΟ πρωτοβουλίες και δράση.
Ο Ντοστογιέφσκι έγραφε ''Ο άνθρωπος της δράσης, χωρίς στοχασμό, δεν αποτελεί μόνο ένα μέτριο πνεύμα, αλλά οδηγείται και οδηγεί σε αδιέξοδα, από τα οποία είναι προφανές ποιοί επωφελούνται.''
Η χώρα και οι πολίτες διερχόμαστε μια δημοσιονομική κρίση, μια κρίση χρέους, μια κρίση δανεισμού. και ήδη ύφεση με ανεργία. ΑΥΤΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΙΤΙΑ. ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ μιας μονεταριστικής και νεοφιλελεύθερης πολιτικής στην ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ συνολικά και όχι μόνο στη δημόσια οικονομία.
Η νεοφιλελεύθερη ηγεσία της Ε.Ε. και οι 23 δεξιές κυβερνήσεις από τις 27 της Ε.Ε. παρασύρουν την Ελλάδα και όλες τις χώρες της Ε.Ε. σε ΑΡΝΗΤΙΚΟΥΣ ΡΥΘΜΟΥΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (ύφεση) .Διαμορφώνουν ένα εργασιακό μεσαίωνα και μια εισοδηματική καταβαράθρωση για εκατομμύρια έλληνες και ευρωπαίους πολίτες, συνολικά.
ΤΩΡΑ προστίθεται μια νέα κρίση, η ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ με τη άνοδο της τιμής του πετρελαίου, μετά από τα κινήματα εξέγερσης στις Αραβικές χώρες, ενάντια σε φεουδαρχικά και αυταρχικά μονοκομματικά καθεστώτα και με βασικό προσανατολισμό την Αστικο -Δημοκρατική και Καπιταλιστική ολοκλήρωση, σε αυτές τις χώρες.
Η νέα Ενεργειακή Κρίση θα οδηγήσει σε ΑΡΝΗΤΙΚΟΥΣ ΡΥΘΜΟΥΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΤΟ ΠΛΑΝΗΤΗ.(Η ενεργειακή κρίση του 1973 κράτησε ΔΕΚΑ χρόνια).
Ειδικότερα, η προτεσταντική δεξιά που κυριαρχεί στην Ε.Ε. προετοιμάζει ένα ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΟ μονεταριστικό, αντιαναπτυξιακό σχέδιο (Σύμφωνο Ανταγωνιστικότητας). Αν μια φορά το Μνημόνιο ήταν ΛΑΘΟΣ -και ήταν λάθος -το Μνημόνιο ως επιλογή για την απάντηση στη κρίση, η νεοφιλελεύθερη λαίλαπα του μακροχρόνιου σχεδίου λιτότητας θα είναι το σύμφωνο ανταγωνιστικότητας. Στην Ελλάδα το σχέδιο αυτό επιβαρύνεται με άγριες νέες περικοπές εισοδημάτων, με περαιτέρω μείωση της ζήτησης, καθώς και των επενδύσεων και της ανάπτυξης και έκρηξη της ανεργίας.
Οι έχοντες καλά ζουν και ευημερούν.
Οι ελληνικές τράπεζες έλαβαν -ΜΕΣΑ ΣΕ ΔΥΟ ΧΡΟΝΙΑ -τριάντα δις ευρώ ζεστό χρήμα και ως εγγυήσεις 70 δις ευρώ. Τα τελευταία δέκα χρόνια είχαν κερδίσει 42 δις με φορολογική κλίμακα 17%.
Έχουν δημοσιευτεί οι πηγές εσόδων από τη φορολογία για το 2009.Η ΛΗΣΤΕΙΑ έχει ως εξής: Από τους μισθωτούς και τους συνταξιούχους 74 δις ευρώ, από τους βιομήχανους 8δις ευρώ, από τους ελευθεροεπαγγελματίες 4δις ευρώ. Και μετά περιμένουν να αποπληρωθεί το χρέος και να μειωθεί το έλλειμμα!! Αναλογικά τα ίδια θα συμβούν και με τα έσοδα από τη φορολογία του 2010!
Η ΕΤΗΣΙΑ ΦΟΡΟΔΙΑΦΥΓΗ 40 ΚΑΙ ΠΛΕΟΝ δις ευρώ .Η εργοδοσία απέφυγε να πληρώσει και για ασφάλιστρα 12 δις ευρώ. Ο ΦΠΑ, ΑΝΕΙΣΠΡΑΚΤΟΣ από το 53% των επιχειρήσεων. Από το ΑΕΠ της χώρας ,το κεφάλαιο έλαβε το 65 % του πλούτου και οι δυνάμεις της εργασίας το 35% !ΑΥΤΑ ΤΑ ΛΕΩ ΚΑΙ ΤΑ ΓΡΑΦΩ ΑΠΟ ΤΟ 1990, ΕΤΗ ΣΥΝΑΠΤΑ 21!
Ορισμένοι ΚΑΛΟΠΙΣΤΟΙ και με αξίες για ΗΘΙΚΗ στη πολιτική, θεωρούν ότι τα λεφτά ‘τα έφαγαν τα λαμόγια της πολιτικής’, ΠΑΣΟΚΟΙ και Ν.Δ. Με μίζες σε συμβάσεις , χρηματισμούς κλπ. Αυτά έγιναν και πρέπει να αποδοθούν ευθύνες.
Το ΧΡΕΟΣ ΤΩΝ 340 ΔΙΣ ΕΥΡΩ, το ΕΛΛΕΙΜΜΑ ΤΟΥ 15,5 έως και 19,5 μαζί με νοσοκομεία (6,5 δις ευρώ ΠΑΡΤΥ το κύκλωμα φαρμακοβιομηχανίας) και αν προσθέσουμε και τα ελλείμματα της αυτοδιοίκησης αποτελούν ΤΕΡΑΣΤΙΑ μεγέθη. Τα λαμόγια μπροστά σε αυτά τα μεγέθη είναι ''Κλεφτοκοτάδες'', που ασφαλώς πρέπει να πάνε στο Κορυδαλλό.
Την ΟΛΙΓΑΡΧΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΠΑΡΑΣΙΤΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ που φοροδιαφεύγει τα τελευταία είκοσι χρόνια -ΚΑΘΕ ΧΡΟΝΟ- επί 40δις και δέκα δις η εισφοροδιαφυγή-ΚΑΘΕ ΧΡΟΝΟ- και ο πλουτισμός του 20% των Ελλήνων, επί επτά φορές -ΚΑΘΕ ΧΡΟΝΟ- αυτό το τμήμα των παρασιτικώς εχόντων, ποιός θα το πάει φυλακή;;; ΟΛΟ ΤΟ ΠΡΟΑΝΑΦΕΡΟΜΕΝΟ ΔΙΚΤΥΟ ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΙΚΟΣΙ ΧΡΟΝΙΑ ΑΡΠΑΞΕ -ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΦΟΡΕΣ -ΤΟ ΧΡΕΟΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ. Συν τους τοκογλύφους των ξένων και των ελληνικών τραπεζών που ήδη έχουν λάβει πλέον των 350δις -που είναι το χρέος- από τόκους, επιτόκια και τόκους υπερημερίας.
ΣΥΝΕΛΟΝΤΙ ΕΙΠΕΙΝ(Συμπερασματικά) .Αυτός είναι ο καπιταλισμός σε κρίση, που καταστρέφει τώρα μέρος των παραγωγικών δυνάμεων (Τα νεκροταφεία των Ελληνικών επιχειρήσεων της αποβιομηχάνισης της χώρας, είναι χιλιάδες στις βιομηχανικές περιοχές). Η χώρα έχει πλέον μόνο 960 χιλιάδες επιχειρήσεις .Οι 930 χιλιάδες από αυτές έχουν μόνο μέχρι ΔΕΚΑ εργαζόμενους .Οι εργασιακές σχέσεις ανατράπηκαν, οι αμοιβές μειώθηκαν, οι άνεργοι πλησιάζουν το 1εκ 200χιλ .Κάθε χρόνο γινόταν προσπάθεια για να βρεθούν 40 χιλιάδες θέσεις εργασίας και τώρα για να αντιμετωπιστεί η άγρια αυτή εξέλιξη χρειάζονται -κάθε χρόνο- 140 χιλιάδες θέσεις εργασίας, όταν η αρνητική ανάπτυξη της χώρας καλπάζει .Το βιοτικό επίπεδο του 2008 θα ανακτηθεί μετά το 2017 !!Και κάτω από άλλες προϋποθέσεις! Η χώρα ήταν αυτάρκης σε αγροτικά προϊόντα διατροφής, αλλά οι αγρότες ήθελαν καπνά, βαμβάκια και τεύτλα. Η ετήσια δαπάνη υπερβαίνει τα 6,5 δις ευρώ το χρόνο για εισαγόμενα ,σκουπίδια εν πολλοίς. Από τα 500 κτηνοτροφικά προϊόντα που καταναλώνουμε ,μόνο ΔΕΚΑ παράγονται στη χώρα.
Οι Πρωθυπουργοί που κυβέρνησαν τη χώρα έχουν ευθύνες για ΤΡΕΙΣ ΒΑΣΙΚΟΥΣ λόγους και όχι μόνο γιατί δεν πάταξαν τη διαφθορά. Με τις πολιτικές τους :α) Διαλύθηκε η παραγωγική βάση της χώρας β) Η φοροδιαφυγή ήταν από τα βασικά τριτοκοσμικά χαρακτηριστικά. Αυτά τα δύο οδηγούσαν σε δανεισμούς, ΓΙΑΤΙ ΧΩΡΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΠΑΡΑΓΕΙ ΚΑΙ ΔΕΝ ΦΟΡΟΛΟΓΕΙ ΟΔΗΓΕΙΤΑΙ ΣΕ ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΣΜΟΥ. Και γ ) Ήταν απαράδεκτη η ανοχή στη διαφθορά ,ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ Υπουργών, Γεν. Γραμματέων, Διοικητών, Νομαρχών, Δημάρχων, Στελεχών της δημόσιας διοίκησης κ.ο.κ. ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΤΟ ΙΔΙΟ ΟΛΟΙ .Η ΓΕΝΙΚΕΥΣΗ είναι χαρακτηριστικό της περιόδου του Χίτλερ και του Στάλιν.
Ο ΠΑΡΑΣΙΤΙΚΟΣ ΤΡΟΠΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ πνέει τα λοίσθια. Οι ΕΧΟΝΤΕΣ ζούσαν με το 400% του εθνικού πλούτου, του ΑΕΠ.
ΔΕΝ τα φάγαμε μαζί!
Οι έχοντες κατέχουν -μεταξύ των άλλων -τα μέσα μαζικής εξαπάτησης και αποπροσανατολισμού, τα ΜΜΕ .Διαθέτουν τον πολιτικό έλεγχο τμημάτων των κοινοβουλευτικών ομάδων του ΠΑΣΟΚ και της Ν.Δ., Και μέλημα τους είναι : Ο δικός τους φόβος, να γίνει φόβος της χώρας .Και ακόμα να προωθούν στο δημόσιο βίο πρακτικές και φαινόμενα ΕΚΦΑΣΙΣΜΟΥ. Και -ως γνωστόν- για το μόνο που δε νοιάζονται είναι για το 20 % ΠΟΥ ΤΩΡΑ ΞΕΠΕΡΑΣΕ ΤΟ 28%, που διαβιούσε και διαβιεί , κάτω από το όριο της φτώχειας.
ΠΕΝΤΕ Στρατηγικές ξεδιπλώνονται αυτή τη περίοδο:
α)Τα κινήματα ΑΙΧΜΗΣ και ΕΓΡΗΓΟΡΣΗΣ, των δικαιωμάτων, όπως η απεργία των μεταναστών, όπως το κίνημα ''δεν πληρώνω'', που είναι στη λογική ‘δημιουργώ παράπλευρα γεγονότα’, στη λογική ''κάθε πρόβλημα και συσπείρωση'' , στη λογική ''για τη συνειδητοποίηση των μικροαστών ριζοσπαστών'', σε μια αντίληψη αποσπασματικών πρωτοβουλιών, ασύνδετων, χωρίς συνεκτική πολιτική σε σχέση με τα ΚΥΡΙΑΡΧΑ προβλήματα της χώρας .Η στρατηγική του ΚΛΕΦΤΟΠΟΛΕΜΟΥ είναι αδιέξοδη .Ιδιαίτερα ορισμένοι που με -εθνικιστικές κορώνες- συμβαδίζουν με γερμανικά φόρουμ, περί επιστροφής στη δραχμή.
β)Η προβολή ότι έχουμε ΠΟΛΕΜΟ είναι στη λογική μιας ΑΜΥΝΤΙΚΗΣ επιλογής .
γ) Η ρητορική της εγχώριας δεξιάς σε ''αντι-μνημονιακές '' ρήσεις, ενός κόμματος με παράδοση στις πολιτικές λιτότητας στις πολιτικές του μονεταρισμού.
δ) Η επιμονή μιας ομάδας Σοσιαλ-φιλελεύθερων του ΠΑΣΟΚ για τη συνεχή πρόταξη των δημοσιονομικών έναντι της ανάπτυξης και της εξόδου από τη κρίση. Ενώ τα αδιέξοδα του Μνημονίου είναι προφανή και η Μέρκελ σε μια στρατηγική ΕΠΕΚΤΑΣΗΣ του γερμανικού κεφαλαίου προς την ανατολική Ευρώπη, επιχειρεί και νέους εκβιασμούς για νέα περιοριστικά μέτρα, σε μια ΠΑΡΑΛΥΤΗ ΠΟΛΙΤΙΚΑ Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η ευθύνη της ηγεσίας του ΠΑΣΟΚ είναι ιστορική. Στροφή και αλλαγή πορείας. Τέλος στη Δημοσιονομική Υστερία. Στο κέντρο των εξελίξεων η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ στο σύνολο της με βασική κατεύθυνση τη πραγματική οικονομία.
ε)Η χώρα ΣΥΝΟΛΙΚΑ χρειάζεται άλλο ΣΧΕΔΙΟ, άλλη ανάπτυξη, άλλη οικονομική και κοινωνική πολιτική, άλλη προοπτική. Τη ΔΙΕΞΟΔΟ αποτελεί : Η ΒΙΩΣΙΜΗ ανάπτυξη, η φορολόγηση και η ριζοσπαστική αναδιανομή του παραγόμενου πλούτου με βάση το παράγειν, έχειν και κατέχειν .Και αυτό είναι εύκολο να βρεθεί .ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΒΟΥΛΗΣΗ.
Και μια τέτοια εξέλιξη να συμβαδίσει με αλλαγές στην Ευρώπη , όπως ήττα της Μέρκελ και του Σαρκοζί στις εκλογές του 2012 και μια συμφωνία ΟΥΣΙΑΣ στις επόμενες συνόδους του G20,ενόψει της νέας ενεργειακής κρίσης.
Ως ΕΠΙΛΟΓΟ ,
παραθέτω στίχους της φίλης από το Facebook, Angelina Rain, που ΔΙΑΚΡΙΝΕΙ ανάμεσα στην ΗΘΙΚΗ και στην ΗΘΙΚΟΛΟΓΙΑ πράγμα που δεν κάνουν αρκετοί τυφλωμένοι από την έμμισθη προπαγάνδα:
''Στης αρπαγής το ξέσπασμα απορρίπτω το δήθεν, το αφού, το επειδή.
Ανήθικης έκστασης υπόλοιπο το διαιρούμενο κορμί σας και μου ζητάτε εξάγνιση. Νευροαναθρεμμένη αμμωνία αναδύεται απ’ τα θλιμμένα περιττώματα που υψώσατε κι ακόμη θαρρείτε ύπαρξη το ανεκδιήγητο.
Παραδώστε το άκουσμα στης μετάνοιας το χορό και ξεπλυθείτε επιτέλους. Το σύμπαν ...θα φτύσει τα στεγνά κουκούτσια για να φυτρώσει το μετέπειτα.
Εσείς, ούτως ή άλλως, σαπίσατε από τις ρίζες.''
Παρασκευή 25 Φεβρουαρίου 2011
Το κράτος πρόνοιας στην αρχαία Ελλάδα
Πηγή: http://polep.blogspot.com/
Ασφάλιση, αλληλεγγύη, κράτος πρόνοιας κι όλα τα σχετικά περνούν δύσκολες μέρες. Το ζήτημα των νεόπτωχων, των σχετικά ή απόλυτα φτωχών, βρίσκεται στην ημερήσια διάταξη. Φτάσαμε στο σημείο η παροχή γευμάτων αυτές τις γιορταστικές μέρες σε άστεγους, άπορους, ανήμπορους, περιθωριακούς τύπους από δημόσιους ή ιδιωτικούς φορείς να θεωρείται πράξη υψίστης σύγχρονης προσφοράς. Πρόκειται περί αυταπάτης. Τα φαινόμενα είναι τόσο παλιά όσο και η Αθήνα! Την ίδια ηλικία έχει και το «ταμείο φτώχειας» για το οποίο κοιλοπονά τόσον καιρό η κυβέρνηση Καραμανλή!
Το κράτος πρόνοιας για την εξασφάλιση ενός κατώτατου μισθού για την επιβίωση, που αναζητείται σήμερα, είναι υπαρκτό από την εποχή ακόμη του Πεισιστράτου, του Σόλωνα και του Περικλή στην αρχαία Αθήνα. Μάλιστα, όχι ως φιλανθρωπία προς «κατώτερα όντα», αλλά ως εκδήλωση συγκροτημένης πολιτικής. Στο πλαίσιο, βεβαίως, μια δουλοκτητικής κοινωνίας, με ό,τι προϋποθέτει και συνεπάγεται αυτό για τους μη ελεύθερους πολίτες.
Το κράτος πρόνοιας στην αρχαία Ελλάδα
Οι φτωχοί πολίτες της αρχαίας Αθήνας (μικρογεωργοί, τεχνίτες και ακτήμονες για διάφορους λόγους) αντιμετώπιζαν πρόβλημα επισιτισμού. Η λύση του εξαρτιόταν από τον εφοδιασμό της αττικής αγοράς με δημητριακά, καθώς βάση της διατροφής ήταν το σταρένιο ψωμί και το κριθαρένιο παξιμάδι.
Γι αυτό και οι εισαγωγές τους, σε συνδυασμό με τον έλεγχο των τιμών διάθεσής τους στην αγορά ήταν περίπου συλλογική υπόθεση. Ας σημειωθεί ότι η παραγωγή σιτηρών στην Αττική κάλυπτε μόνο το 40% των αναγκών του συνολικού πληθυσμού της.
Ενα από τα πρώτα καταγραμμένα μέτρα για την εξασφάλιση του επισιτισμού είναι η απαγόρευση του Σόλωνα από τις αρχές ακόμη του 6ου π.Χ. αιώνα για εξαγωγή εγχώριων δημητριακών. Υπεράνω του συμφέροντος των εμπόρων ή των μεγάλων σιτοπαραγωγών έμπαινε, λοιπόν, το συλλογικό συμφέρον. Αυτή ήταν η «λυδία λίθος» κι όχι το αντίστροφο. Εστω κι αν συχνά στην πράξη υπήρχαν περιπτώσεις όπου το συμφέρον των μεγάλων γαιοκτημόνων έπαιρνε τη μορφή του δημοσίου συμφέροντος.
Ενισχυτικά μέτρα
Ο νόμος του Σόλωνα για τα σιτηρά, όπως για ορισμένα άλλα είδη πρώτης ανάγκης (σύκα, ξυλεία κ.ά.) ίσχυε πάντα, ενώ πάρθηκαν και πρόσθετα κατά καιρούς ενισχυτικά μέτρα. Οπως για παράδειγμα περιορισμοί στους εμπόρους, ώστε ν αγοράζουν από τους εισαγωγείς συγκεκριμένες ποσότητες, για να μη μονοπωλούν την αγορά δημητριακών και να μπορούν έτσι να πωλούν σε υψηλές τιμές. Απαγορευόταν, όπως θα λέγαμε σήμερα, «καρτέλ». Δια ροπάλου και όχι με... ήξεις αφήξεις!
Οπως απαγορευόταν ο δανεισμός χρημάτων σ' εμπόρους για αγοραπωλησίες δημητριακών, που δεν εξυπηρετούσαν την αθηναϊκή αγορά. Ακόμη τα σιταγωγά πλοία, που καταπλέανε στον Πειραιά εκφόρτωναν υποχρεωτικά στο λιμάνι τα 2/3 του φορτίου τους, τα οποία έπρεπε να διατεθούν επιτόπου.
Το σχετικό έλεγχο είχαν οι σιτοφύλακες, σε συνδυασμό με τη λειτουργία και άλλων εποπτικών-αγορανομικών οργάνων (επιμελητές εμπορίου, σιτομέτρες κ.ά.). Τις μέρες του Αριστοτέλη οι σιτοφύλακες ήταν 35 από τους οποίους οι 20 είχαν έδρα την Αθήνα και οι υπόλοιποι τον Πειραιά. Αυτοί ήταν υπεύθυνοι για τον έλεγχο του κυκλώματος σιτάρι-αλεύρι-ψωμί. Από την τιμή του σιταριού έως την ποιότητα και το βάρος του ψωμιού. Η σχετική νομοθεσία αναθεωρούνταν αναλόγως με τις τρέχουσες ανάγκες. Οι ποινές που επιβάλλονταν ήταν αυστηρές. Οι κερδοσκόποι, αλλά και οι διεφθαρμένοι σιτοφύλακες, αντιμετώπιζαν ακόμη και τον θάνατο.
Συμπίεση των τιμών
Ο έλεγχος, με στόχο την προστασία των καταναλωτών από τους εισαγωγείς και μεταπράτες είχε, βεβαίως, τις παρενέργειές του. Κατέληγε, τελικά, στη συμπίεση των τιμών των εγχώριων ειδών πρώτης ανάγκης. Αυτό έθιγε, φυσικά, συμφέροντα εμπόρων και παραγωγών. Αλλά υπεράνω βρισκόταν το δημόσιο συμφέρον και η εξασφάλιση ψωμιού για όλους.
Στη θέση των σημερινών περιστασιακών φιλάνθρωπων συσσιτιαρχών και ευεργετών, υπήρχαν οι αρχαίοι σιτοφύλακες και άλλα παρεμφερή κληρωτά ή αιρετά κρατικά όργανα. Από την άποψη αυτή η αρχαία αθηναϊκή δημοκρατία εξακολουθεί να δίνει μαθήματα.
Δύο πολιτικές
Τα παραδείγματα του Κίμωνα και του Περικλή είναι πολύ χαρακτηριστικά για τον τρόπο που η αρχαία αθηναϊκή ηγετική τάξη αντιμετώπιζε τη φτώχεια. Ο πρώτος επέτρεπε κατά καιρούς να πηγαίνουν ελεύθεροι στα μεγάλα κτήματά του οι φτωχοί συμπολίτες του και να συμπληρώνουν τη διατροφή τους. Η απάντηση του δεύτερου, ο οποίος δεν διέθετε τόσο μεγάλη περιουσία όση ο πολιτικός του αντίπαλος, ήταν η θέσπιση των δημόσιων μισθών. Ο ένας την αντιμετώπιζε με αριστοκρατικές περιστασιακές ευεργεσίες, ο άλλος με δημοκρατικές πολιτικές επιλογές και πρακτικές.
Φροντίδα για το ψωμί
Η πολιτική ισότητα στις συνθήκες της αρχαίας δημοκρατίας, όπως και σήμερα άλλωστε, συμβάδιζε με την οικονομική ανισότητα. Ομως, η πόλη, κυρίως η Αθήνα -αλλά όχι μόνον αυτή- φρόντιζε να υπάρχει φτηνό ψωμί κι άλλα είδη πρώτης ανάγκης. Ακόμη και με «ποιοτικούς» ελέγχους! Εδινε συντάξεις σε τραυματίες πολέμου, ανήμπορους και ηλικιωμένου. Συντηρούσε τα ορφανά παιδιά και ενίσχυε τους ακτήμονες πολίτες με την εγκατάστασή τους σε αποικίες. Δημιουργούσε θέσεις εργασίας με δημόσια έργα και έδινε τη δυνατότητα ν ασκούν τα πολιτικά τους καθήκοντα χωρίς να πεινούν.
Οικονομική στήριξη
Η ενίσχυση όσων πολιτών ζούσαν στα όρια της φτώχειας, κι αυτοί ήταν οι περισσότεροι ανάμεσα στους ελεύθερους Αθηναίους, ήταν ιδιότητα σύμφυτη με το άμεσο δημοκρατικό πολίτευμα. Στην ιστορική διαδρομή του οι πλειοψηφίες απαιτούσαν, επέβαλλαν ή ενέπνεαν μέτρα οικονομικής στήριξης των φτωχότερων μελών της πόλης. Η οικονομική ολιγαρχία (αριστοκράτες, γαιοκτήμονες, μεγαλέμποροι κ.ά.) ανέχονταν ή υιοθετούσαν τα μέτρα για λόγους κοινωνικής πολιτικής, αλλά και ισορροπίας της κοινωνίας, με κύριο στόχο ή την αύξηση της πολιτικής πελατείας είτε την εξουδετέρωση κοινωνικών και πολιτικών συγκρούσεων.
Διανομές αγαθών στις θρησκευτικές τελετές
Κατά καιρούς οι φτωχότεροι είχαν λαμβάνειν κάποιο είδος μερίσματος από παραχωρήσεις που γινόταν προς την πόλη-κράτος από ιδιώτες ή ξένους. Ετσι αναφέρεται η περίπτωση του βασιλιά της Αιγύπτου Ψαμμήτιχου, που δώρισε μεγάλη ποσότητα σιτηρών γύρω στο 445 π.Χ. Με απόφαση του δήμου μοιράστηκε σε 14.200 Αθηναίους. Προφανώς τους πιο ενδεείς.
Διανομές, επιπλέον, γίνονται κάθε φορά που λεηλατείται η σοδειά ξένης περιοχής. Κάθε ελεύθερος πολίτης μετέχει τότε στη διανομή της λείας. Αλλά το κυριότερο, από τη σκοπιά που ενδιαφέρει εδώ, ήταν οι διανομές αγαθών στις τόσο συχνές θρησκευτικές τελετές. Οι θυσίες σημαντικού αριθμού ζώων, λειτουργούσαν ως αγωγοί ενίσχυσης των φτωχότερων.
Ασφαλιστική δικλίδα
Επέτρεπαν στον καθένα να προμηθευτεί ένα καλό κομμάτι κρέας. Για να πάρουμε μια «γεύση» του μέτρου, στα Διονύσια του 334 π.Χ. θυσιάστηκαν σε μια μέρα 240 αγελάδες και το κρέας τους μοιράστηκε στους πολίτες. Ηταν κι αυτό άλλη μια ασφαλιστική δικλίδα κατά της πείνας και υπέρ όσων δεν ήταν σε θέση να προμηθευτούν κρέας κατά τις γιορτές, χωρίς να γίνουν ζητιάνοι.
Γι αυτούς υπήρχαν οι εστίαρχοι, οι επιφορτισμένοι άρχοντες για την παροχή γευμάτων στα μέλη της φυλής τους κατά τη διάρκεια των Μεγάλων Παναθηναίων, των Διονυσίων κτλ. Ενώ στα «κατ αγρούς» Διονύσια μπορούσαν να γιορτάζουν ακόμη και οι δούλοι.
ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ
Υποχρέωση της πόλης προς τους πολίτες
Για τους αναξιοπαθούντες, ανίκανους για εργασία, ανάπηρους και θύματα πολέμου από πολύ νωρίς η αθηναϊκή δημοκρατία πήρε μέτρα για την επιβίωσή τους. Εδινε συντάξεις σε όσους δεν είχαν επαρκές εισόδημα ή συγγενείς να τους συντηρήσουν.
Πολύ μικρές και κατώτερες από το ημερομίσθιο ενός εργαζομένου σε δημόσια έργα. Ηταν, όμως, μια ανακούφιση. Η διατροφή των αδυνάτων ήταν ένα σταθερό σημείο αναφοράς του πολιτεύματος και, τηρουμένων των αναλογιών, στις εκδηλώσεις αυτές εντοπίζονται στοιχεία κάποιας κοινωνικής ασφάλισης.
Ο Πλούταρχος αναφέρει ότι όλα τα σχετικά καθιερώθηκαν με νόμο του Πεισίστρατου και αφορούσε καταρχήν τους τραυματίες των πολέμων. Αυτοί τρέφονταν δημοσία δαπάνη. Αργότερα η δημόσια διατροφή θα επεκταθεί σε όλους τους ανίκανους για εργασία ή πολύ φτωχούς.
Τα παιδιά όσων έπεφταν στο πεδίο της μάχης τρέφονταν και εκπαιδεύονταν από την πόλη μέχρι να συμπληρώσουν το 18ο έτος της ηλικίας τους.
Οταν περνούσαν στην εφηβεία το κράτος, μάλιστα, τους δώριζε και πανοπλία. Πανάκριβη για την εποχή.
Τα έξοδα δεν ήταν λίγα και αμελητέα καθώς ο αριθμός των ορφανών ήταν μεγάλος λόγω των συνεχών πολέμων. Οι αρχαίες πηγές μιλούν για «μέγα πλήθος ορφανών».
Ενας θεσμός που ίσχυε από τον 6ο π.Χ. ακόμη αιώνα και ίσχυε σε πολλές πόλεις και όχι μόνο στην Αθήνα. Ο μελετητής της αρχαίας πόλης Γκ. Γκλοτζ, αξιολογώντας το σύνολο των εκδηλώσεων κοινωνικής ασφάλισης, σημειώνει πολύ χαρακτηριστικά: «Εάν η πόλη αναγνώριζε με τον τρόπο αυτό ότι είχε καθήκοντα απέναντι στα άτομα, είναι γιατί στο κάτω κάτω δεν ήταν παρά το σύνολο των πολιτών.
Η άμεση διακυβέρνηση του λαού αναγκαστικά ευνοούσε την πλειονότητα (δηλαδή τους φτωχούς). Αλλά, όσο ζούσε ο Περικλής (πέθανε από το λοιμό το 429 π.Χ.) οι Αθηναίοι δεν συγχέανε τα άπειρα ιδιωτικά συμφέροντα με το κοινό συμφέρον. Οι υποχρεώσεις της πόλης απέναντι στους πολίτες έμπαιναν μπροστά από τις υποχρεώσεις των πολιτών απέναντι στην πόλη. Τις δέχονταν, λοιπόν, με προθυμία...». Η εκτίμηση αυτή προσφέρεται για πολλές σκέψεις και στην Πολιτεία του.
ΠΡΟΝΟΙΑ
Δημόσιοι μισθοί και μερίσματα
Η κοινωνική πρόνοια για τους φτωχούς-άπορους διατρέχει και τη μισθολογική πολιτική της αρχαίας αθηναϊκής δημοκρατίας. Οι δημόσιοι μισθοί (δικαστικός, βουλευτικός, εκκλησιαστικός) λειτουργούσαν ως εργαλείο συμπλήρωσης του εισοδήματος για τους φτωχούς.
Με τον ίδιο τρόπο λειτουργούσε και η κατασκευή μεγάλων δημόσιων έργων. Οποιος ήθελε δουλειά, τουλάχιστον στις περιόδους ακμής, είχε εξασφαλισμένο τον επιούσιο. Ακόμη και στη διάρκεια του Πελοποννησιακού πολέμου η Αθήνα ήταν σε θέση να πληρώνει 1 δραχμή την ημέρα στους εργάτες του Ερεχθείου το 409-407 π.Χ.
Οι μισθοί θεσπίστηκαν για να μπορεί ακόμη και ο πιο φτωχός ν ασκεί τα πολιτικά του δικαιώματα, μετέχοντας στα διάφορα όργανα της πολιτείας. Ηταν, όμως, παραλλήλως και ένα μέσο οικονομικής ενίσχυσης των απόρων. Και μάλλον υπό το δεύτερο πρίσμα τον έβλεπε η πλειονότητα.
Κάπου ο Αριστοφάνης μας λέει ότι κάποτε «όταν ένας ρήτορας πρότεινε στους Αθηναίους να ναυπηγήσουν τριήρεις και ο άλλος να διαθέσουν τα χρήματα για μισθούς, εκείνος που μίλαγε για μισθούς άφησε γρήγορα πίσω του τον άνθρωπο με τις τριήρεις». Φυσιολογικό ήταν οι εργάτες να προτιμούν τον μισθό από το μεροκάματο στα ναυπηγεία.
Ο δημόσιος μισθός επαρκούσε για τη στοιχειώδη διατροφή μιας οικογένειας. Στον «κοινωνικό μισθό» του Αθηναίου πολίτη υπάγονταν, βεβαίως, και τα θεωρικά.
Αυτά ήταν χρήματα που πρόσφερε η Αθήνα στους άπορους πολίτες της, προκειμένου να παρακολουθούν τις θεατρικές παραστάσεις που οργανώνονταν στη διάρκεια των μεγάλων εορτών της.
Σε περιόδους ειρήνης το κεφάλαιο για τα θεωρικά προερχόταν από έναν τακτικό μερισμό, πιθανόν όμως και από πλεόνασμα των εσόδων της πόλης. Το ποσό που συγκεντρωνόταν γι αυτό τον σκοπό πλεόναζε, ώστε να χρηματοδοτούνται και άλλες εργασίες.
Για τους φτωχούς μια από τις πιο σημαντικές πηγές εσόδων ήταν η μισθοδοσία από τη θητεία τους στο στράτευμα - και ήταν τόσοι πολλοί οι πόλεμοι τότε. Αλλά υπήρχαν κι εκείνοι που για διαφορετικούς λόγους δεν ήταν σε θέση να υπηρετήσουν στον στρατό.
Για όλους αυτούς την τελευταία δεκαετία του 5ου π.Χ. αιώνα καθιερώθηκε η περίφημη διωβελία (=δυο οβελοί). Ενας κατώτερος μισθός, που δικαιούνταν και έπαιρνε, ακόμη και στις εξαιρετικές συνθήκες του Πελοποννησιακού πολέμου, κάθε ηλικιωμένος ή ανήμπορος για τον πόλεμο πολίτης.
ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΘΕΣΜΟΙ ΓΙΑ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ ΤΩΝ ΑΠΟΡΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ
Σιτοφύλακες: Είχαν υπό τον ασφυκτικό έλεγχό τους την αγορά και διάθεση των σιτηρών. Οριζαν ακόμη και την τιμή του ψωμιού. Μπορούσαν να επιβάλλουν ακόμη και την ποινή του θανάτου στους παραβάτες της νομοθεσίας και τους κερδοσκόπους.
Εστιάρχες: Από τις ελάχιστες πληροφορίες που υπάρχουν προκύπτει ότι ήταν δέκα (ένας για καθεμία από τις αθηναϊκές φυλές). Το καθήκον τους ήταν να εξασφαλίζουν τροφή σε όλους τους ελεύθερους πολίτες κατά τις μεγάλες αθηναϊκές γιορτές.
Διωβελία: Εκτακτη οικονομική ενίσχυση των φτωχών που εγκατέλειπαν τα χωράφια τους λόγω πολεμικών γεγονότων και δεν είχαν πόρους από εργατικά ή πολεμικά ημερομίσθια. Στην πράξη την έπαιρναν οι ανήμποροι και ηλικιωμένοι.
Θεωρικόν: Ποσό δύο οβελών (1/3 της δραχμής) που καταβαλλόταν σε φτωχούς Αθηναίους τις μέρες που δίνονταν παραστάσεις με αρχαίες τραγωδίες ή κωμωδίες. Ενα μέτρο κοινωνικής ευαισθησίας που συγκέντρωνε κατά καιρούς τα ολιγαρχικά πυρά.
Τ. ΚΑΤΣΙΜΑΡΔΟΣ
katsimar@yahoo.gr
http://www.ethnos.gr
Ασφάλιση, αλληλεγγύη, κράτος πρόνοιας κι όλα τα σχετικά περνούν δύσκολες μέρες. Το ζήτημα των νεόπτωχων, των σχετικά ή απόλυτα φτωχών, βρίσκεται στην ημερήσια διάταξη. Φτάσαμε στο σημείο η παροχή γευμάτων αυτές τις γιορταστικές μέρες σε άστεγους, άπορους, ανήμπορους, περιθωριακούς τύπους από δημόσιους ή ιδιωτικούς φορείς να θεωρείται πράξη υψίστης σύγχρονης προσφοράς. Πρόκειται περί αυταπάτης. Τα φαινόμενα είναι τόσο παλιά όσο και η Αθήνα! Την ίδια ηλικία έχει και το «ταμείο φτώχειας» για το οποίο κοιλοπονά τόσον καιρό η κυβέρνηση Καραμανλή!
Το κράτος πρόνοιας για την εξασφάλιση ενός κατώτατου μισθού για την επιβίωση, που αναζητείται σήμερα, είναι υπαρκτό από την εποχή ακόμη του Πεισιστράτου, του Σόλωνα και του Περικλή στην αρχαία Αθήνα. Μάλιστα, όχι ως φιλανθρωπία προς «κατώτερα όντα», αλλά ως εκδήλωση συγκροτημένης πολιτικής. Στο πλαίσιο, βεβαίως, μια δουλοκτητικής κοινωνίας, με ό,τι προϋποθέτει και συνεπάγεται αυτό για τους μη ελεύθερους πολίτες.
Το κράτος πρόνοιας στην αρχαία Ελλάδα
Οι φτωχοί πολίτες της αρχαίας Αθήνας (μικρογεωργοί, τεχνίτες και ακτήμονες για διάφορους λόγους) αντιμετώπιζαν πρόβλημα επισιτισμού. Η λύση του εξαρτιόταν από τον εφοδιασμό της αττικής αγοράς με δημητριακά, καθώς βάση της διατροφής ήταν το σταρένιο ψωμί και το κριθαρένιο παξιμάδι.
Γι αυτό και οι εισαγωγές τους, σε συνδυασμό με τον έλεγχο των τιμών διάθεσής τους στην αγορά ήταν περίπου συλλογική υπόθεση. Ας σημειωθεί ότι η παραγωγή σιτηρών στην Αττική κάλυπτε μόνο το 40% των αναγκών του συνολικού πληθυσμού της.
Ενα από τα πρώτα καταγραμμένα μέτρα για την εξασφάλιση του επισιτισμού είναι η απαγόρευση του Σόλωνα από τις αρχές ακόμη του 6ου π.Χ. αιώνα για εξαγωγή εγχώριων δημητριακών. Υπεράνω του συμφέροντος των εμπόρων ή των μεγάλων σιτοπαραγωγών έμπαινε, λοιπόν, το συλλογικό συμφέρον. Αυτή ήταν η «λυδία λίθος» κι όχι το αντίστροφο. Εστω κι αν συχνά στην πράξη υπήρχαν περιπτώσεις όπου το συμφέρον των μεγάλων γαιοκτημόνων έπαιρνε τη μορφή του δημοσίου συμφέροντος.
Ενισχυτικά μέτρα
Ο νόμος του Σόλωνα για τα σιτηρά, όπως για ορισμένα άλλα είδη πρώτης ανάγκης (σύκα, ξυλεία κ.ά.) ίσχυε πάντα, ενώ πάρθηκαν και πρόσθετα κατά καιρούς ενισχυτικά μέτρα. Οπως για παράδειγμα περιορισμοί στους εμπόρους, ώστε ν αγοράζουν από τους εισαγωγείς συγκεκριμένες ποσότητες, για να μη μονοπωλούν την αγορά δημητριακών και να μπορούν έτσι να πωλούν σε υψηλές τιμές. Απαγορευόταν, όπως θα λέγαμε σήμερα, «καρτέλ». Δια ροπάλου και όχι με... ήξεις αφήξεις!
Οπως απαγορευόταν ο δανεισμός χρημάτων σ' εμπόρους για αγοραπωλησίες δημητριακών, που δεν εξυπηρετούσαν την αθηναϊκή αγορά. Ακόμη τα σιταγωγά πλοία, που καταπλέανε στον Πειραιά εκφόρτωναν υποχρεωτικά στο λιμάνι τα 2/3 του φορτίου τους, τα οποία έπρεπε να διατεθούν επιτόπου.
Το σχετικό έλεγχο είχαν οι σιτοφύλακες, σε συνδυασμό με τη λειτουργία και άλλων εποπτικών-αγορανομικών οργάνων (επιμελητές εμπορίου, σιτομέτρες κ.ά.). Τις μέρες του Αριστοτέλη οι σιτοφύλακες ήταν 35 από τους οποίους οι 20 είχαν έδρα την Αθήνα και οι υπόλοιποι τον Πειραιά. Αυτοί ήταν υπεύθυνοι για τον έλεγχο του κυκλώματος σιτάρι-αλεύρι-ψωμί. Από την τιμή του σιταριού έως την ποιότητα και το βάρος του ψωμιού. Η σχετική νομοθεσία αναθεωρούνταν αναλόγως με τις τρέχουσες ανάγκες. Οι ποινές που επιβάλλονταν ήταν αυστηρές. Οι κερδοσκόποι, αλλά και οι διεφθαρμένοι σιτοφύλακες, αντιμετώπιζαν ακόμη και τον θάνατο.
Συμπίεση των τιμών
Ο έλεγχος, με στόχο την προστασία των καταναλωτών από τους εισαγωγείς και μεταπράτες είχε, βεβαίως, τις παρενέργειές του. Κατέληγε, τελικά, στη συμπίεση των τιμών των εγχώριων ειδών πρώτης ανάγκης. Αυτό έθιγε, φυσικά, συμφέροντα εμπόρων και παραγωγών. Αλλά υπεράνω βρισκόταν το δημόσιο συμφέρον και η εξασφάλιση ψωμιού για όλους.
Στη θέση των σημερινών περιστασιακών φιλάνθρωπων συσσιτιαρχών και ευεργετών, υπήρχαν οι αρχαίοι σιτοφύλακες και άλλα παρεμφερή κληρωτά ή αιρετά κρατικά όργανα. Από την άποψη αυτή η αρχαία αθηναϊκή δημοκρατία εξακολουθεί να δίνει μαθήματα.
Δύο πολιτικές
Τα παραδείγματα του Κίμωνα και του Περικλή είναι πολύ χαρακτηριστικά για τον τρόπο που η αρχαία αθηναϊκή ηγετική τάξη αντιμετώπιζε τη φτώχεια. Ο πρώτος επέτρεπε κατά καιρούς να πηγαίνουν ελεύθεροι στα μεγάλα κτήματά του οι φτωχοί συμπολίτες του και να συμπληρώνουν τη διατροφή τους. Η απάντηση του δεύτερου, ο οποίος δεν διέθετε τόσο μεγάλη περιουσία όση ο πολιτικός του αντίπαλος, ήταν η θέσπιση των δημόσιων μισθών. Ο ένας την αντιμετώπιζε με αριστοκρατικές περιστασιακές ευεργεσίες, ο άλλος με δημοκρατικές πολιτικές επιλογές και πρακτικές.
Φροντίδα για το ψωμί
Η πολιτική ισότητα στις συνθήκες της αρχαίας δημοκρατίας, όπως και σήμερα άλλωστε, συμβάδιζε με την οικονομική ανισότητα. Ομως, η πόλη, κυρίως η Αθήνα -αλλά όχι μόνον αυτή- φρόντιζε να υπάρχει φτηνό ψωμί κι άλλα είδη πρώτης ανάγκης. Ακόμη και με «ποιοτικούς» ελέγχους! Εδινε συντάξεις σε τραυματίες πολέμου, ανήμπορους και ηλικιωμένου. Συντηρούσε τα ορφανά παιδιά και ενίσχυε τους ακτήμονες πολίτες με την εγκατάστασή τους σε αποικίες. Δημιουργούσε θέσεις εργασίας με δημόσια έργα και έδινε τη δυνατότητα ν ασκούν τα πολιτικά τους καθήκοντα χωρίς να πεινούν.
Οικονομική στήριξη
Η ενίσχυση όσων πολιτών ζούσαν στα όρια της φτώχειας, κι αυτοί ήταν οι περισσότεροι ανάμεσα στους ελεύθερους Αθηναίους, ήταν ιδιότητα σύμφυτη με το άμεσο δημοκρατικό πολίτευμα. Στην ιστορική διαδρομή του οι πλειοψηφίες απαιτούσαν, επέβαλλαν ή ενέπνεαν μέτρα οικονομικής στήριξης των φτωχότερων μελών της πόλης. Η οικονομική ολιγαρχία (αριστοκράτες, γαιοκτήμονες, μεγαλέμποροι κ.ά.) ανέχονταν ή υιοθετούσαν τα μέτρα για λόγους κοινωνικής πολιτικής, αλλά και ισορροπίας της κοινωνίας, με κύριο στόχο ή την αύξηση της πολιτικής πελατείας είτε την εξουδετέρωση κοινωνικών και πολιτικών συγκρούσεων.
Διανομές αγαθών στις θρησκευτικές τελετές
Κατά καιρούς οι φτωχότεροι είχαν λαμβάνειν κάποιο είδος μερίσματος από παραχωρήσεις που γινόταν προς την πόλη-κράτος από ιδιώτες ή ξένους. Ετσι αναφέρεται η περίπτωση του βασιλιά της Αιγύπτου Ψαμμήτιχου, που δώρισε μεγάλη ποσότητα σιτηρών γύρω στο 445 π.Χ. Με απόφαση του δήμου μοιράστηκε σε 14.200 Αθηναίους. Προφανώς τους πιο ενδεείς.
Διανομές, επιπλέον, γίνονται κάθε φορά που λεηλατείται η σοδειά ξένης περιοχής. Κάθε ελεύθερος πολίτης μετέχει τότε στη διανομή της λείας. Αλλά το κυριότερο, από τη σκοπιά που ενδιαφέρει εδώ, ήταν οι διανομές αγαθών στις τόσο συχνές θρησκευτικές τελετές. Οι θυσίες σημαντικού αριθμού ζώων, λειτουργούσαν ως αγωγοί ενίσχυσης των φτωχότερων.
Ασφαλιστική δικλίδα
Επέτρεπαν στον καθένα να προμηθευτεί ένα καλό κομμάτι κρέας. Για να πάρουμε μια «γεύση» του μέτρου, στα Διονύσια του 334 π.Χ. θυσιάστηκαν σε μια μέρα 240 αγελάδες και το κρέας τους μοιράστηκε στους πολίτες. Ηταν κι αυτό άλλη μια ασφαλιστική δικλίδα κατά της πείνας και υπέρ όσων δεν ήταν σε θέση να προμηθευτούν κρέας κατά τις γιορτές, χωρίς να γίνουν ζητιάνοι.
Γι αυτούς υπήρχαν οι εστίαρχοι, οι επιφορτισμένοι άρχοντες για την παροχή γευμάτων στα μέλη της φυλής τους κατά τη διάρκεια των Μεγάλων Παναθηναίων, των Διονυσίων κτλ. Ενώ στα «κατ αγρούς» Διονύσια μπορούσαν να γιορτάζουν ακόμη και οι δούλοι.
ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ
Υποχρέωση της πόλης προς τους πολίτες
Για τους αναξιοπαθούντες, ανίκανους για εργασία, ανάπηρους και θύματα πολέμου από πολύ νωρίς η αθηναϊκή δημοκρατία πήρε μέτρα για την επιβίωσή τους. Εδινε συντάξεις σε όσους δεν είχαν επαρκές εισόδημα ή συγγενείς να τους συντηρήσουν.
Πολύ μικρές και κατώτερες από το ημερομίσθιο ενός εργαζομένου σε δημόσια έργα. Ηταν, όμως, μια ανακούφιση. Η διατροφή των αδυνάτων ήταν ένα σταθερό σημείο αναφοράς του πολιτεύματος και, τηρουμένων των αναλογιών, στις εκδηλώσεις αυτές εντοπίζονται στοιχεία κάποιας κοινωνικής ασφάλισης.
Ο Πλούταρχος αναφέρει ότι όλα τα σχετικά καθιερώθηκαν με νόμο του Πεισίστρατου και αφορούσε καταρχήν τους τραυματίες των πολέμων. Αυτοί τρέφονταν δημοσία δαπάνη. Αργότερα η δημόσια διατροφή θα επεκταθεί σε όλους τους ανίκανους για εργασία ή πολύ φτωχούς.
Τα παιδιά όσων έπεφταν στο πεδίο της μάχης τρέφονταν και εκπαιδεύονταν από την πόλη μέχρι να συμπληρώσουν το 18ο έτος της ηλικίας τους.
Οταν περνούσαν στην εφηβεία το κράτος, μάλιστα, τους δώριζε και πανοπλία. Πανάκριβη για την εποχή.
Τα έξοδα δεν ήταν λίγα και αμελητέα καθώς ο αριθμός των ορφανών ήταν μεγάλος λόγω των συνεχών πολέμων. Οι αρχαίες πηγές μιλούν για «μέγα πλήθος ορφανών».
Ενας θεσμός που ίσχυε από τον 6ο π.Χ. ακόμη αιώνα και ίσχυε σε πολλές πόλεις και όχι μόνο στην Αθήνα. Ο μελετητής της αρχαίας πόλης Γκ. Γκλοτζ, αξιολογώντας το σύνολο των εκδηλώσεων κοινωνικής ασφάλισης, σημειώνει πολύ χαρακτηριστικά: «Εάν η πόλη αναγνώριζε με τον τρόπο αυτό ότι είχε καθήκοντα απέναντι στα άτομα, είναι γιατί στο κάτω κάτω δεν ήταν παρά το σύνολο των πολιτών.
Η άμεση διακυβέρνηση του λαού αναγκαστικά ευνοούσε την πλειονότητα (δηλαδή τους φτωχούς). Αλλά, όσο ζούσε ο Περικλής (πέθανε από το λοιμό το 429 π.Χ.) οι Αθηναίοι δεν συγχέανε τα άπειρα ιδιωτικά συμφέροντα με το κοινό συμφέρον. Οι υποχρεώσεις της πόλης απέναντι στους πολίτες έμπαιναν μπροστά από τις υποχρεώσεις των πολιτών απέναντι στην πόλη. Τις δέχονταν, λοιπόν, με προθυμία...». Η εκτίμηση αυτή προσφέρεται για πολλές σκέψεις και στην Πολιτεία του.
ΠΡΟΝΟΙΑ
Δημόσιοι μισθοί και μερίσματα
Η κοινωνική πρόνοια για τους φτωχούς-άπορους διατρέχει και τη μισθολογική πολιτική της αρχαίας αθηναϊκής δημοκρατίας. Οι δημόσιοι μισθοί (δικαστικός, βουλευτικός, εκκλησιαστικός) λειτουργούσαν ως εργαλείο συμπλήρωσης του εισοδήματος για τους φτωχούς.
Με τον ίδιο τρόπο λειτουργούσε και η κατασκευή μεγάλων δημόσιων έργων. Οποιος ήθελε δουλειά, τουλάχιστον στις περιόδους ακμής, είχε εξασφαλισμένο τον επιούσιο. Ακόμη και στη διάρκεια του Πελοποννησιακού πολέμου η Αθήνα ήταν σε θέση να πληρώνει 1 δραχμή την ημέρα στους εργάτες του Ερεχθείου το 409-407 π.Χ.
Οι μισθοί θεσπίστηκαν για να μπορεί ακόμη και ο πιο φτωχός ν ασκεί τα πολιτικά του δικαιώματα, μετέχοντας στα διάφορα όργανα της πολιτείας. Ηταν, όμως, παραλλήλως και ένα μέσο οικονομικής ενίσχυσης των απόρων. Και μάλλον υπό το δεύτερο πρίσμα τον έβλεπε η πλειονότητα.
Κάπου ο Αριστοφάνης μας λέει ότι κάποτε «όταν ένας ρήτορας πρότεινε στους Αθηναίους να ναυπηγήσουν τριήρεις και ο άλλος να διαθέσουν τα χρήματα για μισθούς, εκείνος που μίλαγε για μισθούς άφησε γρήγορα πίσω του τον άνθρωπο με τις τριήρεις». Φυσιολογικό ήταν οι εργάτες να προτιμούν τον μισθό από το μεροκάματο στα ναυπηγεία.
Ο δημόσιος μισθός επαρκούσε για τη στοιχειώδη διατροφή μιας οικογένειας. Στον «κοινωνικό μισθό» του Αθηναίου πολίτη υπάγονταν, βεβαίως, και τα θεωρικά.
Αυτά ήταν χρήματα που πρόσφερε η Αθήνα στους άπορους πολίτες της, προκειμένου να παρακολουθούν τις θεατρικές παραστάσεις που οργανώνονταν στη διάρκεια των μεγάλων εορτών της.
Σε περιόδους ειρήνης το κεφάλαιο για τα θεωρικά προερχόταν από έναν τακτικό μερισμό, πιθανόν όμως και από πλεόνασμα των εσόδων της πόλης. Το ποσό που συγκεντρωνόταν γι αυτό τον σκοπό πλεόναζε, ώστε να χρηματοδοτούνται και άλλες εργασίες.
Για τους φτωχούς μια από τις πιο σημαντικές πηγές εσόδων ήταν η μισθοδοσία από τη θητεία τους στο στράτευμα - και ήταν τόσοι πολλοί οι πόλεμοι τότε. Αλλά υπήρχαν κι εκείνοι που για διαφορετικούς λόγους δεν ήταν σε θέση να υπηρετήσουν στον στρατό.
Για όλους αυτούς την τελευταία δεκαετία του 5ου π.Χ. αιώνα καθιερώθηκε η περίφημη διωβελία (=δυο οβελοί). Ενας κατώτερος μισθός, που δικαιούνταν και έπαιρνε, ακόμη και στις εξαιρετικές συνθήκες του Πελοποννησιακού πολέμου, κάθε ηλικιωμένος ή ανήμπορος για τον πόλεμο πολίτης.
ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΘΕΣΜΟΙ ΓΙΑ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ ΤΩΝ ΑΠΟΡΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ
Σιτοφύλακες: Είχαν υπό τον ασφυκτικό έλεγχό τους την αγορά και διάθεση των σιτηρών. Οριζαν ακόμη και την τιμή του ψωμιού. Μπορούσαν να επιβάλλουν ακόμη και την ποινή του θανάτου στους παραβάτες της νομοθεσίας και τους κερδοσκόπους.
Εστιάρχες: Από τις ελάχιστες πληροφορίες που υπάρχουν προκύπτει ότι ήταν δέκα (ένας για καθεμία από τις αθηναϊκές φυλές). Το καθήκον τους ήταν να εξασφαλίζουν τροφή σε όλους τους ελεύθερους πολίτες κατά τις μεγάλες αθηναϊκές γιορτές.
Διωβελία: Εκτακτη οικονομική ενίσχυση των φτωχών που εγκατέλειπαν τα χωράφια τους λόγω πολεμικών γεγονότων και δεν είχαν πόρους από εργατικά ή πολεμικά ημερομίσθια. Στην πράξη την έπαιρναν οι ανήμποροι και ηλικιωμένοι.
Θεωρικόν: Ποσό δύο οβελών (1/3 της δραχμής) που καταβαλλόταν σε φτωχούς Αθηναίους τις μέρες που δίνονταν παραστάσεις με αρχαίες τραγωδίες ή κωμωδίες. Ενα μέτρο κοινωνικής ευαισθησίας που συγκέντρωνε κατά καιρούς τα ολιγαρχικά πυρά.
Τ. ΚΑΤΣΙΜΑΡΔΟΣ
katsimar@yahoo.gr
http://www.ethnos.gr
Δευτέρα 21 Φεβρουαρίου 2011
«Κορνήλιος Καστοριάδης: Η φωνή ενός ελεύθερου στοχαστή», του Θ. Γιαλκέτση
Πηγή: http://www.tvxs.gr
Ας θυμηθούμε τα λόγια του Κορνήλιου Καστοριάδη: «Δεν τιμάμε έναν στοχαστή με το να επαινούμε ή έστω με το να ερμηνεύουμε το έργο του, αλλά με το να το συζητάμε κρατώντας το έτσι ζωντανό και δείχνοντας έμπρακτα ότι νικά τον χρόνο και διατηρεί την ευστοχία του» («Χώροι του ανθρώπου», Υψιλον, 1995).
Του Θανάση Γιαλκέτση - ένθετο «Βιβλιοθήκη» - Ελευθεροτυπία – 2008
Τα λόγια αυτά αναφέρονταν βέβαια στη Χάνα Αρεντ, αλλά ισχύουν και για τον ίδιο τον στοχαστή που τα διατύπωσε. Το έργο του Κορνήλιου Καστοριάδη μένει ζωντανό και μετά τον θάνατο του δημιουργού του. Κατορθώνει να νικά τον χρόνο, στον βαθμό που συνεχίζει να τροφοδοτεί τη σκέψη και την αναζήτηση για έναν ριζικό μετασχηματισμό της υπάρχουσας τάξης πραγμάτων, με στόχο τη δημιουργία μιας αυτόνομης κοινωνίας.
Ας ακούσουμε και πάλι τη φωνή του Καστοριάδη: «Τι θέλετε λοιπόν; Ν' αλλάξετε την ανθρωπότητα; - Οχι, κάτι απείρως πιο μετριοπαθές: ν' αλλάξει η ίδια η ανθρωπότητα τον εαυτό της, όπως το έχει ήδη πραγματοποιήσει δυο-τρεις φορές» («Οι ομιλίες στην Ελλάδα», Υψιλον, 1990).
Ο Καστοριάδης υπογράμμιζε ότι η αυτόνομη κοινωνία μπορεί να εγκαθιδρυθεί μόνο με την αυτόνομη δραστηριότητα της συλλογικότητας. Η δραστηριότητα αυτή προϋποθέτει με τη σειρά της μια βαθιά μεταβολή των αξιών που προσανατολίζουν την ατομική και συλλογική πράξη.
Καμιά ριζική μεταβολή δεν είναι δυνατή όταν ο κυρίαρχος ή και αποκλειστικός στόχος της ζωής των ανθρώπων είναι η μεγιστοποίηση της κατανάλωσης ή η απόκτηση πλούτου, γοήτρου και δύναμης. Τότε ο στόχος της χειραφέτησης δεν τίθεται καν και ολόκληρη η κοινωνία παραδίδεται στον μηδενισμό και στον γενικευμένο κομφορμισμό. Η πάλη για την αυτονομία προϋποθέτει την ενεργό συμμετοχή ανθρώπων που διακατέχονται από το πάθος για τη δημοκρατία και την ελευθερία, για τα δημόσια πράγματα.
Σε αυτή τη σύντομη εισαγωγική αναφορά θα αρκεστούμε σε ένα μόνο παράδειγμα, που έχει ευθεία σχέση με την πολιτική επικαιρότητα και επιβεβαιώνει ότι οι αναλύσεις του Καστοριάδη διατηρούν την ευστοχία τους. Συζητάμε σήμερα για την έκρηξη της πολιτικής διαφθοράς. Διαπιστώνουμε ότι η γενικευμένη διαφθορά αποτελεί πλέον δομικό χαρακτηριστικό του πολιτικού και οικονομικού συστήματος.
Ερμηνεύουμε γενικότερα την κρίση των σύγχρονων αναπτυγμένων κοινωνιών κυρίως με οικονομικούς και πολιτικούς όρους. Ο Καστοριάδης όμως έδειξε ότι η κρίση των σύγχρονων κοινωνιών δεν μπορεί να γίνει κατανοητή, αν δεν συνυπολογίσουμε τις ανθρωπολογικές διαστάσεις της. Σύμφωνα πάντα με τον Καστοριάδη, η κρίση αυτή είναι και κρίση των κοινωνικών φαντασιακών σημασιών, οι οποίες δεν παρέχουν πλέον στα άτομα τους κανόνες, τις αξίες, τις αναφορές, τα κίνητρα που θα τους επέτρεπαν να κάνουν την κοινωνία να λειτουργήσει.
Από τις αναλύσεις του Καστοριάδη γνωρίζουμε ότι η ψυχοκοινωνική δομή του ατόμου είναι στενά συνδεδεμένη με τη δομή του συστήματος που επικρατεί και με τις κοινωνικές φαντασιακές σημασίες που έχει θεσπίσει αυτό το σύστημα. Η κυρίαρχη φαντασιακή σημασία του καπιταλισμού υποβάλλει στους ανθρώπους την ιδέα ότι ήρθαν στον κόσμο για να παράγουν και να καταναλώνουν εμπορεύματα.
Ο θρίαμβος του καπιταλιστικού φαντασιακού οδηγεί στην πολιτική απάθεια, στον γενικευμένο κομφορμισμό, στον κυνισμό, στην έκλειψη της κοινωνικής και πολιτικής αμφισβήτησης, στην εμφάνιση νέων μορφών αλλοτρίωσης και ετερονομίας, στην καθίζηση της πολιτικής δημιουργικότητας των δυτικών κοινωνιών.
Τι είδους ανθρώπινες υπάρξεις δημιουργεί ο σύγχρονος αναπτυγμένος καπιταλισμός; Δημιουργεί ανθρώπους παθητικούς στο πολιτικό πεδίο, κλεισμένους στην ιδιωτική τους σφαίρα, αφιονισμένους με την αύξηση της κατανάλωσης, χειραγωγούμενους από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, ανθρώπους που φαίνεται να έχουν ως μόνες αξίες τους το χρήμα και τη δύναμη.
«Οταν δηλώνεται, ανοιχτά, όπως γίνεται τώρα στις δυτικές κοινωνίες, ότι η μοναδική αξία είναι το χρήμα, το κέρδος, ότι το υπέρτατο ιδεώδες του κοινωνικού βίου είναι το "πλουτίστε", μπορεί να διερωτηθεί κανείς αν είναι ποτέ δυνατόν μια κοινωνία να συνεχίσει να λειτουργεί και να αναπαράγεται μονάχα σε αυτή τη βάση» («Η άνοδος της ασημαντότητας», Υψιλον, 2000).
Ακολουθούμε εδώ πιστά το νήμα της ανάλυσης του Καστοριάδη. Αν ο καπιταλισμός μπόρεσε να λειτουργήσει και να αναπτυχθεί στο παρελθόν, αυτό έγινε επειδή κληρονόμησε μια σειρά ανθρωπολογικών τύπων τους οποίους δεν δημιούργησε και δεν θα μπορούσε να δημιουργήσει ο ίδιος: αδιάφθορους δικαστές, ακέραιους δημόσιους υπαλλήλους ικανούς να υπηρετούν το κοινό καλό, εκπαιδευτικούς αφοσιωμένους στο καθήκον τους, εργάτες για τους οποίους η δουλειά ήταν -παρά τις σκληρές συνθήκες- πηγή αξιοπρέπειας και υπερηφάνειας κ.λπ.
Αυτοί οι ανθρωπολογικοί τύποι δεν αναδύθηκαν από μόνοι τους, αλλά δημιουργήθηκαν σε προηγούμενες ιστορικές περιόδους με αναφορές σε αξίες που ήσαν τότε καθιερωμένες: την εντιμότητα, την ανιδιοτελή προσφορά προς το κοινωνικό σύνολο, τη μετάδοση της γνώσης, την εργασία που παράγει ωφέλιμο έργο κ.λπ.
Στις σύγχρονες κοινωνίες αυτές οι αξίες δεν έχουν πέραση, αφού το μόνο που μετράει πλέον είναι το χρήμα. Οι ανθρωπολογικοί τύποι που ενσαρκώνουν την εντιμότητα, την ηθική ακεραιότητα, την ανιδιοτέλεια γίνονται σχεδόν αδιανόητοι στη σύγχρονη εποχή. Δεν υπάρχουν επομένως καθιερωμένες αξίες ικανές να λειτουργήσουν ως φραγμός στη διάδοση της διαφθοράς.
Ακόμη και ο ανθρωπολογικός τύπος που αποτέλεσε ιστορικό δημιούργημα του ίδιου του καπιταλισμού, ο τύπος του επιχειρηματία -που συνδύαζε την τεχνική επινοητικότητα, την ικανότητα να συγκεντρώνει κεφάλαια, να οργανώνει μια επιχείρηση, να δημιουργεί αγορές- είναι και αυτός υπό εξαφάνιση. Αντικαθίσταται από διευθυντικές γραφειοκρατίες και από κερδοσκόπους, που εγκαταλείπουν τις παραγωγικές δραστηριότητες για να στραφούν προς το χρηματιστηριακό κέρδος. Το ίδιο το σύστημα καταστρέφει βαθμιαία όλους τους ανθρωπολογικούς τύπους που είναι αναγκαίοι για την ύπαρξη και τη λειτουργία του.
Ο Καστοριάδης θεωρούσε αναγκαία μια νέα φαντασιακή δημιουργία που θα έβαζε στο κέντρο της ζωής του ανθρώπου σημασίες άλλες από την αύξηση της παραγωγής και της κατανάλωσης, που θα έθετε διαφορετικούς στόχους ζωής, για τους οποίους οι άνθρωποι θα μπορούσαν να πουν πως αξίζουν τον κόπο.
Για να αποφύγουμε την οικολογική καταστροφή, αλλά και για να βγούμε από τη σημερινή ψυχική και ηθική εξαθλίωση των ανθρώπων -έλεγε- είναι αναγκαίο να επιδιώξουμε μια κοινωνία στην οποία οι οικονομικές αξίες δεν θα κατέχουν κεντρική ή κυρίαρχη θέση και στην οποία η οικονομία θα έχει ξαναμπεί στη θέση της, δηλαδή θα έχει γίνει απλό μέσον και όχι ο υπέρτατος σκοπός του ανθρώπινου βίου.
Ας θυμηθούμε τα λόγια του Κορνήλιου Καστοριάδη: «Δεν τιμάμε έναν στοχαστή με το να επαινούμε ή έστω με το να ερμηνεύουμε το έργο του, αλλά με το να το συζητάμε κρατώντας το έτσι ζωντανό και δείχνοντας έμπρακτα ότι νικά τον χρόνο και διατηρεί την ευστοχία του» («Χώροι του ανθρώπου», Υψιλον, 1995).
Του Θανάση Γιαλκέτση - ένθετο «Βιβλιοθήκη» - Ελευθεροτυπία – 2008
Τα λόγια αυτά αναφέρονταν βέβαια στη Χάνα Αρεντ, αλλά ισχύουν και για τον ίδιο τον στοχαστή που τα διατύπωσε. Το έργο του Κορνήλιου Καστοριάδη μένει ζωντανό και μετά τον θάνατο του δημιουργού του. Κατορθώνει να νικά τον χρόνο, στον βαθμό που συνεχίζει να τροφοδοτεί τη σκέψη και την αναζήτηση για έναν ριζικό μετασχηματισμό της υπάρχουσας τάξης πραγμάτων, με στόχο τη δημιουργία μιας αυτόνομης κοινωνίας.
Ας ακούσουμε και πάλι τη φωνή του Καστοριάδη: «Τι θέλετε λοιπόν; Ν' αλλάξετε την ανθρωπότητα; - Οχι, κάτι απείρως πιο μετριοπαθές: ν' αλλάξει η ίδια η ανθρωπότητα τον εαυτό της, όπως το έχει ήδη πραγματοποιήσει δυο-τρεις φορές» («Οι ομιλίες στην Ελλάδα», Υψιλον, 1990).
Ο Καστοριάδης υπογράμμιζε ότι η αυτόνομη κοινωνία μπορεί να εγκαθιδρυθεί μόνο με την αυτόνομη δραστηριότητα της συλλογικότητας. Η δραστηριότητα αυτή προϋποθέτει με τη σειρά της μια βαθιά μεταβολή των αξιών που προσανατολίζουν την ατομική και συλλογική πράξη.
Καμιά ριζική μεταβολή δεν είναι δυνατή όταν ο κυρίαρχος ή και αποκλειστικός στόχος της ζωής των ανθρώπων είναι η μεγιστοποίηση της κατανάλωσης ή η απόκτηση πλούτου, γοήτρου και δύναμης. Τότε ο στόχος της χειραφέτησης δεν τίθεται καν και ολόκληρη η κοινωνία παραδίδεται στον μηδενισμό και στον γενικευμένο κομφορμισμό. Η πάλη για την αυτονομία προϋποθέτει την ενεργό συμμετοχή ανθρώπων που διακατέχονται από το πάθος για τη δημοκρατία και την ελευθερία, για τα δημόσια πράγματα.
Σε αυτή τη σύντομη εισαγωγική αναφορά θα αρκεστούμε σε ένα μόνο παράδειγμα, που έχει ευθεία σχέση με την πολιτική επικαιρότητα και επιβεβαιώνει ότι οι αναλύσεις του Καστοριάδη διατηρούν την ευστοχία τους. Συζητάμε σήμερα για την έκρηξη της πολιτικής διαφθοράς. Διαπιστώνουμε ότι η γενικευμένη διαφθορά αποτελεί πλέον δομικό χαρακτηριστικό του πολιτικού και οικονομικού συστήματος.
Ερμηνεύουμε γενικότερα την κρίση των σύγχρονων αναπτυγμένων κοινωνιών κυρίως με οικονομικούς και πολιτικούς όρους. Ο Καστοριάδης όμως έδειξε ότι η κρίση των σύγχρονων κοινωνιών δεν μπορεί να γίνει κατανοητή, αν δεν συνυπολογίσουμε τις ανθρωπολογικές διαστάσεις της. Σύμφωνα πάντα με τον Καστοριάδη, η κρίση αυτή είναι και κρίση των κοινωνικών φαντασιακών σημασιών, οι οποίες δεν παρέχουν πλέον στα άτομα τους κανόνες, τις αξίες, τις αναφορές, τα κίνητρα που θα τους επέτρεπαν να κάνουν την κοινωνία να λειτουργήσει.
Από τις αναλύσεις του Καστοριάδη γνωρίζουμε ότι η ψυχοκοινωνική δομή του ατόμου είναι στενά συνδεδεμένη με τη δομή του συστήματος που επικρατεί και με τις κοινωνικές φαντασιακές σημασίες που έχει θεσπίσει αυτό το σύστημα. Η κυρίαρχη φαντασιακή σημασία του καπιταλισμού υποβάλλει στους ανθρώπους την ιδέα ότι ήρθαν στον κόσμο για να παράγουν και να καταναλώνουν εμπορεύματα.
Ο θρίαμβος του καπιταλιστικού φαντασιακού οδηγεί στην πολιτική απάθεια, στον γενικευμένο κομφορμισμό, στον κυνισμό, στην έκλειψη της κοινωνικής και πολιτικής αμφισβήτησης, στην εμφάνιση νέων μορφών αλλοτρίωσης και ετερονομίας, στην καθίζηση της πολιτικής δημιουργικότητας των δυτικών κοινωνιών.
Τι είδους ανθρώπινες υπάρξεις δημιουργεί ο σύγχρονος αναπτυγμένος καπιταλισμός; Δημιουργεί ανθρώπους παθητικούς στο πολιτικό πεδίο, κλεισμένους στην ιδιωτική τους σφαίρα, αφιονισμένους με την αύξηση της κατανάλωσης, χειραγωγούμενους από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, ανθρώπους που φαίνεται να έχουν ως μόνες αξίες τους το χρήμα και τη δύναμη.
«Οταν δηλώνεται, ανοιχτά, όπως γίνεται τώρα στις δυτικές κοινωνίες, ότι η μοναδική αξία είναι το χρήμα, το κέρδος, ότι το υπέρτατο ιδεώδες του κοινωνικού βίου είναι το "πλουτίστε", μπορεί να διερωτηθεί κανείς αν είναι ποτέ δυνατόν μια κοινωνία να συνεχίσει να λειτουργεί και να αναπαράγεται μονάχα σε αυτή τη βάση» («Η άνοδος της ασημαντότητας», Υψιλον, 2000).
Ακολουθούμε εδώ πιστά το νήμα της ανάλυσης του Καστοριάδη. Αν ο καπιταλισμός μπόρεσε να λειτουργήσει και να αναπτυχθεί στο παρελθόν, αυτό έγινε επειδή κληρονόμησε μια σειρά ανθρωπολογικών τύπων τους οποίους δεν δημιούργησε και δεν θα μπορούσε να δημιουργήσει ο ίδιος: αδιάφθορους δικαστές, ακέραιους δημόσιους υπαλλήλους ικανούς να υπηρετούν το κοινό καλό, εκπαιδευτικούς αφοσιωμένους στο καθήκον τους, εργάτες για τους οποίους η δουλειά ήταν -παρά τις σκληρές συνθήκες- πηγή αξιοπρέπειας και υπερηφάνειας κ.λπ.
Αυτοί οι ανθρωπολογικοί τύποι δεν αναδύθηκαν από μόνοι τους, αλλά δημιουργήθηκαν σε προηγούμενες ιστορικές περιόδους με αναφορές σε αξίες που ήσαν τότε καθιερωμένες: την εντιμότητα, την ανιδιοτελή προσφορά προς το κοινωνικό σύνολο, τη μετάδοση της γνώσης, την εργασία που παράγει ωφέλιμο έργο κ.λπ.
Στις σύγχρονες κοινωνίες αυτές οι αξίες δεν έχουν πέραση, αφού το μόνο που μετράει πλέον είναι το χρήμα. Οι ανθρωπολογικοί τύποι που ενσαρκώνουν την εντιμότητα, την ηθική ακεραιότητα, την ανιδιοτέλεια γίνονται σχεδόν αδιανόητοι στη σύγχρονη εποχή. Δεν υπάρχουν επομένως καθιερωμένες αξίες ικανές να λειτουργήσουν ως φραγμός στη διάδοση της διαφθοράς.
Ακόμη και ο ανθρωπολογικός τύπος που αποτέλεσε ιστορικό δημιούργημα του ίδιου του καπιταλισμού, ο τύπος του επιχειρηματία -που συνδύαζε την τεχνική επινοητικότητα, την ικανότητα να συγκεντρώνει κεφάλαια, να οργανώνει μια επιχείρηση, να δημιουργεί αγορές- είναι και αυτός υπό εξαφάνιση. Αντικαθίσταται από διευθυντικές γραφειοκρατίες και από κερδοσκόπους, που εγκαταλείπουν τις παραγωγικές δραστηριότητες για να στραφούν προς το χρηματιστηριακό κέρδος. Το ίδιο το σύστημα καταστρέφει βαθμιαία όλους τους ανθρωπολογικούς τύπους που είναι αναγκαίοι για την ύπαρξη και τη λειτουργία του.
Ο Καστοριάδης θεωρούσε αναγκαία μια νέα φαντασιακή δημιουργία που θα έβαζε στο κέντρο της ζωής του ανθρώπου σημασίες άλλες από την αύξηση της παραγωγής και της κατανάλωσης, που θα έθετε διαφορετικούς στόχους ζωής, για τους οποίους οι άνθρωποι θα μπορούσαν να πουν πως αξίζουν τον κόπο.
Για να αποφύγουμε την οικολογική καταστροφή, αλλά και για να βγούμε από τη σημερινή ψυχική και ηθική εξαθλίωση των ανθρώπων -έλεγε- είναι αναγκαίο να επιδιώξουμε μια κοινωνία στην οποία οι οικονομικές αξίες δεν θα κατέχουν κεντρική ή κυρίαρχη θέση και στην οποία η οικονομία θα έχει ξαναμπεί στη θέση της, δηλαδή θα έχει γίνει απλό μέσον και όχι ο υπέρτατος σκοπός του ανθρώπινου βίου.
Νόαμ Τσόμσκι: θα γίνει εξέγερση στις ΗΠΑ;
Πηγή: http://tvxs.gr/
Μεγάλες κινητοποιήσεις συνδικαλιστών και δημοσίων υπαλλήλων
Στις κινητοποιήσεις υπέρ των σωματείων και των εργαζομένων στο δημόσιο, που πραγματοποιούνται την τελευταία εβδομάδα στην πολιτεία του Ουισκόνσιν, αναφέρθηκε ο παγκοσμίου φήμης διανοούμενος, Νόαμ Τσόμσκι, σε συνέντευξη του στο «Democracy Now!», τονίζοντας ότι «είναι σαν το ξεκίνημα, ίσως, αυτού που πραγματικά χρειαζόμαστε εδώ: μία εξέγερση της δημοκρατίας». Ακόμα, μίλησε για τη θεοποίηση του Ρήγκαν και την καταστολή των πολιτικών ακτιβιστών με αντιτρομοκρατικούς νόμους και επιδρομές του FBI.
Το σχέδιο νόμου και οι κινητοποιήσεις
Έντονες αντιδράσεις έχει προκαλέσει σχέδιο νόμου που προωθεί ο νεοεκλεγείς ρεπουμπλικανός κυβερνήτης της πολιτείας του Ουισκόνσιν, Σκοτ Ουόκερ και εντάσσεται στο πλαίσιο ενός σχεδίου για την μείωση του τεράστιου πολιτειακού δημοσιονομικού ελλείμματος. Το νομοσχέδιο αυτό καταργεί τις συλλογικές διαπραγματεύσεις στο δημόσιο τομέα για αυξήσεις άνω του πληθωρισμού, αφαιρεί από τα συνδικάτα το δικαίωμα να διαπραγματεύονται την περίθαλψη και τις συντάξεις, και επιτρέπει τις απολύσεις όσων «συλλογικά και οργανωμένα παρακωλύουν την εργασία» ή απουσιάζουν δίχως την έγκριση του εργοδότη, ενώ καταργεί και τα ασφαλιστικά και συνταξιοδοτικά δικαιώματα των συμβασιούχων ορισμένου χρόνου. Οι Δημοκρατικοί πολιτικοί στο Ουισκόνσιν, που μειοψηφούν στην πολιτειακή βουλή, κυριολεκτικά απέδρασαν για να αποτρέψουν το να τεθεί το νομοσχέδιο των Ρεπουμπλικάνων σε ψηφοφορία. Οι 14 Δημοκρατικοί κρύβονται στο γειτονικό Ιλινόι ώστε να αποφύγουν το να τους συλλάβουν αστυνομικοί του Ουισκόνσιν. Στη διαμάχη παρενέβη και ο πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα, δηλώνοντας ότι το νομοσχέδιο ισοδυναμεί με «επίθεση στα συνδικάτα». Ωστόσο, ο Ομπάμα έχει συμφωνήσει με τους ρεπουμπλικάνους στο θέμα της φορολόγησης και αφετέρου πρόσφατα εισηγήθηκε το πάγωμα των μισθών των ομοσπονδιακών εργατών.
Ο Ουόκερ έχει χαρακτηρίσει το νομοσχέδιο «μετριοπαθή απαίτηση» και δήλωσε πως μόνη εναλλακτική είναι να γίνουν πάνω από 10.000 απολύσεις. Συνδικαλιστές από όλη τη χώρα έχουν ταξιδέψει στην πολιτεία για να λάβουν μέρος στις συνεχιζόμενες κινητοποιήσεις. Χτες, χιλιάδες διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν στην πρωτεύουσα Μάντισον για να εκφράσουν την αντίθεσή τους στην πρωτοβουλία των Ρεπουμπλικάνων, οι οποίοι πλειοψηφούν στο πολιτειακό Κογκρέσο. Σχολιάζοντας δηλώσεις του κυβερνήτη για ανάγκη μείωσης του ελλείμματος του προϋπολογισμού, ένας από τους εκατοντάδες διαδηλωτές έξω απ’ το τοπικό Καπιτώλιο τη Δευτέρα δήλωσε ότι «δεν πρόκειται για τα χρήματα, αλλά για την καταπάτηση των δικαιωμάτων».
Την Τρίτη, οι συγκεντρωμένοι έξω από το Καπιτώλιο έφτασαν τις 10.000, ενώ διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν στο πανεπιστήμιο του Ουισκόνσιν και σε σχολεία σε ολόκληρη την πολιτεία. Τετάρτη και Πέμπτη τα σχολεία έκλεισαν. Οι κινητοποιήσεις γίνονται όλο και πιο δυναμικές, ενώ η δεξιά περνάει στην αντεπίθεση. Σήμερα, το Κίνημα του Τσαγιού οργανώνει αντιδιαδήλωση υποστήριξης του νομοσχεδίου. Σημειώνεται ότι οι Ρεπουμπλικάνοι χρειάζονται 20 γερουσιαστές για να πραγματοποιήσουν ψηφοφορία για το νομοσχέδιο και, χωρίς τους Δημοκρατικούς έχουν μόνο 19.
Πόλεμος κατά των συνδικάτων και των δημοσίων υπαλλήλων
Ο Νόαμ Τσόμσκι, όταν ρωτήθηκε σχετικά με το σχέδιο νόμου και τις αντιδράσεις των πολιτών για το θέμα, ο Τσόμσκι τόνισε πως η κυβέρνηση των Δημοκρατικών επιθυμεί τη διάλυση των σωματείων. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε τη δικομματική συμφωνία, που θεωρήθηκε μεγάλη επιτυχία του προέδρου Ομπάμα, και περιλάμβανε μέτρα όπως η μείωση της φορολογίας για τους πλουσίους και το πάγωμα (δηλαδή ουσιαστικά η αύξηση) της φορολογίας για τους δημοσίους υπαλλήλους.
Σύμφωνα με τον Τσόμσκι, το μέτρο αυτό αποδεικνύει τη στάση της κυβέρνησης απέναντι στη μεσαία και εργατική τάξη. «Έχει υπάρξει ένα κύμα προπαγάνδας τους τελευταίους μήνες, που προσπαθεί να απομακρύνει την προσοχή από τους πραγματικούς υπεύθυνους της οικονομικής κρίσης, όπως η Goldman Sachs, η Citigroup, η JPMorgan Chase και τους εταίρους τους στην κυβέρνηση που βοήθησαν. Και να στρέψει την προσοχή στους "πραγματικούς" υπευθύνους της κρίσης: δασκάλους, αστυνόμους, οδοκαθαριστές, με τις τεράστιες συντάξεις τους και τις πολυτελείς παροχές υγειονομικής περίθαλψής τους».
Για το Ουισκόνσιν, όπου ο κυβερνήτης σκοπεύει ουσιαστικά να απαγορεύσει τις συλλογικές διαπραγματεύσεις και να στερήσει τις συντάξεις σε δημοσίους υπαλλήλους και συνδικαλιστές, ο Τσόμσκι θεώρησε συγκινητικές τις έντονες διαμαρτυρίες δεκάδων χιλιάδων πολιτών. «Είναι σαν το ξεκίνημα, ίσως, αυτού που πραγματικά χρειαζόμαστε εδώ: μία εξέγερση της δημοκρατίας. Η δημοκρατία έχει σχεδόν ξεκοιλιαστεί», δήλωσε χαρακτηριστικά, αναφέροντας ως παράδειγμα τα 2 δις δολαρίων, ποσό-ρεκόρ που προβλέπεται να δαπανηθεί στην επόμενη προεκλογική εκστρατεία.
Ο Τσόμσκι αναφέρθηκε στη γενικότερη επίθεση της κυβέρνησης κατά των συνδικάτων του δημοσίου αλλά και του ιδιωτικού τομέα, τονίζοντας ότι αυτή έχει ξεκινήσει από το Β΄Παγκόσμιο Πόλεμο. «Οι επιχειρήσεις έτρεμαν τη ριζοσπαστικοποίηση της χώρας κατά τη διάρκεια της ύφεσης και του πολέμου, οπότε ξεκίνησαν τεράστιες εκστρατείες προπαγάνδας για να δαιμονοποιήσουν τα συνδικάτα, που συνεχίστηκαν μέχρι και την κυβέρνηση του Ρήγκαν», εξήγησε.
Η κυβέρνηση Ρήγκαν, σύμφωνα με τον Τσόμσκι, έδρασε ακραία, καταφεύγοντας σε προσλήψεις απεργοσπαστών και παράνομες απολύσεις συνδικαλιστών-που θεωρεί ότι τριπλασιάστηκαν κατά την περίοδο διακυβέρνησής του. Το παράδειγμα αυτό ακολούθησαν έκτοτε και πολλές κυβερνήσεις, μεταξύ αυτών η κυβέρνηση Κλίντον, που με τη Βορειοαμερικανική Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου υποβάθμισε την ισχύ των συνδικάτων. «Εξαιτίας τέτοιων μέτρων τα συνδικάτα ιδιωτικού τομέα έχουν μειωθεί στο 7% περίπου του εργατικού δυναμικού. Πολλοί θέλουν να συμμετάσχουν σε συνδικάτα, όμως δεν μπορούν», κατέληξε.
Θεοποίηση του Ρήγκαν
Μεγάλη υπόθεση θεωρείται στις ΗΠΑ η φετινή εκατοστή επέτειος γέννησης του πρώην προέδρου Ρόναλντ Ρήγκαν. Μάλιστα, ο πρόεδρος Ομπάμα υπέγραψε νομοθεσία για τη θέσπιση επιτροπής εορτασμού τονίζοντας τη σημαντική συμβολή του Ρήγκαν στην «αποκατάσταση του αισθήματος αισιοδοξίας στις ΗΠΑ». Όταν του ζητήθηκε να σχολιάσει το θέμα, ο Τσόμσκι αποκάλεσε τη θεοποίηση αυτή του Ρήγκαν «εξαιρετικά ενδιαφέρουσα και σκανδαλώδη – αποκαλύπτει πολλά για τη χώρα».
«Όταν αποχώρησε από την εξουσία, ήταν ο λιγότερο δημοφιλής πρόεδρος εν ζωή, εκτός του Νίξον, λιγότερο και από τον Κάρτερ», τόνισε. Έβλαψε σοβαρά την οικονομία, αφήνοντας τις ΗΠΑ πνιγμένες στα χρέη εξαιτίας των ανεύθυνων δαπανών του, οδήγησε τη χώρα σε δανειακή κρίση και η διεθνής του συμπεριφορά ήταν απεχθής, καθώς υποστήριξε τις δολοφονίες χιλιάδων πολιτών σε Κεντρική Αμερική και Αφρική, πρόσθεσε. «Εάν αυτός είναι ο τρόπος να αποκαταστήσουμε το αίσθημα αισιοδοξίας μας, την πατήσαμε».
«Προσπαθούν να δημιουργήσουν από αυτό το άθλιο πλάσμα μία θεότητα», εξηγεί. «Εάν θέλεις να ελέγξεις ένα πληθυσμό, να τον κρατήσεις παθητικό, συνέχισε να τον χτυπάς στο κεφάλι και άφησέ τον να κοιτά κάπου αλλού. Ένας τρόπος να γίνει αυτό είναι να του δώσεις ένα θεό να προσκυνήσει».
FBI εναντίον ακτιβιστών
Σχετικά με τα μέτρα που έχουν ληφθεί εναντίον των ακτιβιστών, με εφόδους του FBI και την ένταξή τους σε λίστες τρομοκρατών, ο Τσόμσκι χαρακτήρισε ακόμα σοβαρότερα τα ψέματα που κρύβονται πίσω από τα μέτρα αυτά. Ανέφερε ως ακραία επίθεση στην ελευθερία του λόγου την υπόθεση «Holder εναντίον Humanitarian Law Project», που κινήθηκε από την κυβέρνηση Ομπάμα. Η κυβέρνηση αποφάσισε την ποινικοποίηση κάθε υλικής υποστήριξης σε οργανώσεις που βρίσκονται στην «τρομοκρατική λίστα», στην περίπτωση αυτή όμως «υλική υποστήριξη» χαρακτηρίστηκε η παροχή προφορικών συμβουλών.
«Δηλαδή εάν εγώ κι εσύ μιλήσουμε στους ηγέτες της Χαμάς και τους πούμε "πρέπει να κινηθείτε προς μη βίαια ανίσταση", παρέχουμε υλική υποστήριξη σε ομάδα που βρίσκεται στην τρομοκρατική λίστα», δήλωσε. Σύμφωνα με τον Τσόμσκι, οι λίστες αυτές είναι απολύτως παράνομες και δε θα έπρεπε να υπάρχουν σε μία ελεύθερη κοινωνία. «Είναι ένας αυθαίρετος κατάλογος που καταρτίζει η εκτελεστική εξουσία χωρίς καμία βάση και επίβλεψη, από καπρίτσιο. Αν ρίξετε μία ματιά, είναι κωμικές».
Ο Τσόμσκι αναφέρθηκε ξανά στην κυβέρνηση Ρήγκαν, η οποία το 1982 αποφάσισε να βοηθήσει το «φίλο» της Σαντάμ Χουσεΐν, αφαιρώντας το Ιράκ από την τρομοκρατική λίστα. Στο κενό που προέκυψε πρόσθεσαν την Κούβα, μία χώρα που είχε αποτελέσει τα προηγούμενα χρόνια στόχο διεθνούς τρομοκρατίας. «Και τώρα, η νέα αρχή του Ομπάμα που απαγορεύει την παροχή συμβουλών σε ομάδες που ανήκουν στην αυθαίρετη αυτή λίστα, είναι εγκληματική. Αυτό είναι το παρασκήνιο πίσω από τις εφόδους», καταλήγει.
Μεγάλες κινητοποιήσεις συνδικαλιστών και δημοσίων υπαλλήλων
Στις κινητοποιήσεις υπέρ των σωματείων και των εργαζομένων στο δημόσιο, που πραγματοποιούνται την τελευταία εβδομάδα στην πολιτεία του Ουισκόνσιν, αναφέρθηκε ο παγκοσμίου φήμης διανοούμενος, Νόαμ Τσόμσκι, σε συνέντευξη του στο «Democracy Now!», τονίζοντας ότι «είναι σαν το ξεκίνημα, ίσως, αυτού που πραγματικά χρειαζόμαστε εδώ: μία εξέγερση της δημοκρατίας». Ακόμα, μίλησε για τη θεοποίηση του Ρήγκαν και την καταστολή των πολιτικών ακτιβιστών με αντιτρομοκρατικούς νόμους και επιδρομές του FBI.
Το σχέδιο νόμου και οι κινητοποιήσεις
Έντονες αντιδράσεις έχει προκαλέσει σχέδιο νόμου που προωθεί ο νεοεκλεγείς ρεπουμπλικανός κυβερνήτης της πολιτείας του Ουισκόνσιν, Σκοτ Ουόκερ και εντάσσεται στο πλαίσιο ενός σχεδίου για την μείωση του τεράστιου πολιτειακού δημοσιονομικού ελλείμματος. Το νομοσχέδιο αυτό καταργεί τις συλλογικές διαπραγματεύσεις στο δημόσιο τομέα για αυξήσεις άνω του πληθωρισμού, αφαιρεί από τα συνδικάτα το δικαίωμα να διαπραγματεύονται την περίθαλψη και τις συντάξεις, και επιτρέπει τις απολύσεις όσων «συλλογικά και οργανωμένα παρακωλύουν την εργασία» ή απουσιάζουν δίχως την έγκριση του εργοδότη, ενώ καταργεί και τα ασφαλιστικά και συνταξιοδοτικά δικαιώματα των συμβασιούχων ορισμένου χρόνου. Οι Δημοκρατικοί πολιτικοί στο Ουισκόνσιν, που μειοψηφούν στην πολιτειακή βουλή, κυριολεκτικά απέδρασαν για να αποτρέψουν το να τεθεί το νομοσχέδιο των Ρεπουμπλικάνων σε ψηφοφορία. Οι 14 Δημοκρατικοί κρύβονται στο γειτονικό Ιλινόι ώστε να αποφύγουν το να τους συλλάβουν αστυνομικοί του Ουισκόνσιν. Στη διαμάχη παρενέβη και ο πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα, δηλώνοντας ότι το νομοσχέδιο ισοδυναμεί με «επίθεση στα συνδικάτα». Ωστόσο, ο Ομπάμα έχει συμφωνήσει με τους ρεπουμπλικάνους στο θέμα της φορολόγησης και αφετέρου πρόσφατα εισηγήθηκε το πάγωμα των μισθών των ομοσπονδιακών εργατών.
Ο Ουόκερ έχει χαρακτηρίσει το νομοσχέδιο «μετριοπαθή απαίτηση» και δήλωσε πως μόνη εναλλακτική είναι να γίνουν πάνω από 10.000 απολύσεις. Συνδικαλιστές από όλη τη χώρα έχουν ταξιδέψει στην πολιτεία για να λάβουν μέρος στις συνεχιζόμενες κινητοποιήσεις. Χτες, χιλιάδες διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν στην πρωτεύουσα Μάντισον για να εκφράσουν την αντίθεσή τους στην πρωτοβουλία των Ρεπουμπλικάνων, οι οποίοι πλειοψηφούν στο πολιτειακό Κογκρέσο. Σχολιάζοντας δηλώσεις του κυβερνήτη για ανάγκη μείωσης του ελλείμματος του προϋπολογισμού, ένας από τους εκατοντάδες διαδηλωτές έξω απ’ το τοπικό Καπιτώλιο τη Δευτέρα δήλωσε ότι «δεν πρόκειται για τα χρήματα, αλλά για την καταπάτηση των δικαιωμάτων».
Την Τρίτη, οι συγκεντρωμένοι έξω από το Καπιτώλιο έφτασαν τις 10.000, ενώ διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν στο πανεπιστήμιο του Ουισκόνσιν και σε σχολεία σε ολόκληρη την πολιτεία. Τετάρτη και Πέμπτη τα σχολεία έκλεισαν. Οι κινητοποιήσεις γίνονται όλο και πιο δυναμικές, ενώ η δεξιά περνάει στην αντεπίθεση. Σήμερα, το Κίνημα του Τσαγιού οργανώνει αντιδιαδήλωση υποστήριξης του νομοσχεδίου. Σημειώνεται ότι οι Ρεπουμπλικάνοι χρειάζονται 20 γερουσιαστές για να πραγματοποιήσουν ψηφοφορία για το νομοσχέδιο και, χωρίς τους Δημοκρατικούς έχουν μόνο 19.
Πόλεμος κατά των συνδικάτων και των δημοσίων υπαλλήλων
Ο Νόαμ Τσόμσκι, όταν ρωτήθηκε σχετικά με το σχέδιο νόμου και τις αντιδράσεις των πολιτών για το θέμα, ο Τσόμσκι τόνισε πως η κυβέρνηση των Δημοκρατικών επιθυμεί τη διάλυση των σωματείων. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε τη δικομματική συμφωνία, που θεωρήθηκε μεγάλη επιτυχία του προέδρου Ομπάμα, και περιλάμβανε μέτρα όπως η μείωση της φορολογίας για τους πλουσίους και το πάγωμα (δηλαδή ουσιαστικά η αύξηση) της φορολογίας για τους δημοσίους υπαλλήλους.
Σύμφωνα με τον Τσόμσκι, το μέτρο αυτό αποδεικνύει τη στάση της κυβέρνησης απέναντι στη μεσαία και εργατική τάξη. «Έχει υπάρξει ένα κύμα προπαγάνδας τους τελευταίους μήνες, που προσπαθεί να απομακρύνει την προσοχή από τους πραγματικούς υπεύθυνους της οικονομικής κρίσης, όπως η Goldman Sachs, η Citigroup, η JPMorgan Chase και τους εταίρους τους στην κυβέρνηση που βοήθησαν. Και να στρέψει την προσοχή στους "πραγματικούς" υπευθύνους της κρίσης: δασκάλους, αστυνόμους, οδοκαθαριστές, με τις τεράστιες συντάξεις τους και τις πολυτελείς παροχές υγειονομικής περίθαλψής τους».
Για το Ουισκόνσιν, όπου ο κυβερνήτης σκοπεύει ουσιαστικά να απαγορεύσει τις συλλογικές διαπραγματεύσεις και να στερήσει τις συντάξεις σε δημοσίους υπαλλήλους και συνδικαλιστές, ο Τσόμσκι θεώρησε συγκινητικές τις έντονες διαμαρτυρίες δεκάδων χιλιάδων πολιτών. «Είναι σαν το ξεκίνημα, ίσως, αυτού που πραγματικά χρειαζόμαστε εδώ: μία εξέγερση της δημοκρατίας. Η δημοκρατία έχει σχεδόν ξεκοιλιαστεί», δήλωσε χαρακτηριστικά, αναφέροντας ως παράδειγμα τα 2 δις δολαρίων, ποσό-ρεκόρ που προβλέπεται να δαπανηθεί στην επόμενη προεκλογική εκστρατεία.
Ο Τσόμσκι αναφέρθηκε στη γενικότερη επίθεση της κυβέρνησης κατά των συνδικάτων του δημοσίου αλλά και του ιδιωτικού τομέα, τονίζοντας ότι αυτή έχει ξεκινήσει από το Β΄Παγκόσμιο Πόλεμο. «Οι επιχειρήσεις έτρεμαν τη ριζοσπαστικοποίηση της χώρας κατά τη διάρκεια της ύφεσης και του πολέμου, οπότε ξεκίνησαν τεράστιες εκστρατείες προπαγάνδας για να δαιμονοποιήσουν τα συνδικάτα, που συνεχίστηκαν μέχρι και την κυβέρνηση του Ρήγκαν», εξήγησε.
Η κυβέρνηση Ρήγκαν, σύμφωνα με τον Τσόμσκι, έδρασε ακραία, καταφεύγοντας σε προσλήψεις απεργοσπαστών και παράνομες απολύσεις συνδικαλιστών-που θεωρεί ότι τριπλασιάστηκαν κατά την περίοδο διακυβέρνησής του. Το παράδειγμα αυτό ακολούθησαν έκτοτε και πολλές κυβερνήσεις, μεταξύ αυτών η κυβέρνηση Κλίντον, που με τη Βορειοαμερικανική Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου υποβάθμισε την ισχύ των συνδικάτων. «Εξαιτίας τέτοιων μέτρων τα συνδικάτα ιδιωτικού τομέα έχουν μειωθεί στο 7% περίπου του εργατικού δυναμικού. Πολλοί θέλουν να συμμετάσχουν σε συνδικάτα, όμως δεν μπορούν», κατέληξε.
Θεοποίηση του Ρήγκαν
Μεγάλη υπόθεση θεωρείται στις ΗΠΑ η φετινή εκατοστή επέτειος γέννησης του πρώην προέδρου Ρόναλντ Ρήγκαν. Μάλιστα, ο πρόεδρος Ομπάμα υπέγραψε νομοθεσία για τη θέσπιση επιτροπής εορτασμού τονίζοντας τη σημαντική συμβολή του Ρήγκαν στην «αποκατάσταση του αισθήματος αισιοδοξίας στις ΗΠΑ». Όταν του ζητήθηκε να σχολιάσει το θέμα, ο Τσόμσκι αποκάλεσε τη θεοποίηση αυτή του Ρήγκαν «εξαιρετικά ενδιαφέρουσα και σκανδαλώδη – αποκαλύπτει πολλά για τη χώρα».
«Όταν αποχώρησε από την εξουσία, ήταν ο λιγότερο δημοφιλής πρόεδρος εν ζωή, εκτός του Νίξον, λιγότερο και από τον Κάρτερ», τόνισε. Έβλαψε σοβαρά την οικονομία, αφήνοντας τις ΗΠΑ πνιγμένες στα χρέη εξαιτίας των ανεύθυνων δαπανών του, οδήγησε τη χώρα σε δανειακή κρίση και η διεθνής του συμπεριφορά ήταν απεχθής, καθώς υποστήριξε τις δολοφονίες χιλιάδων πολιτών σε Κεντρική Αμερική και Αφρική, πρόσθεσε. «Εάν αυτός είναι ο τρόπος να αποκαταστήσουμε το αίσθημα αισιοδοξίας μας, την πατήσαμε».
«Προσπαθούν να δημιουργήσουν από αυτό το άθλιο πλάσμα μία θεότητα», εξηγεί. «Εάν θέλεις να ελέγξεις ένα πληθυσμό, να τον κρατήσεις παθητικό, συνέχισε να τον χτυπάς στο κεφάλι και άφησέ τον να κοιτά κάπου αλλού. Ένας τρόπος να γίνει αυτό είναι να του δώσεις ένα θεό να προσκυνήσει».
FBI εναντίον ακτιβιστών
Σχετικά με τα μέτρα που έχουν ληφθεί εναντίον των ακτιβιστών, με εφόδους του FBI και την ένταξή τους σε λίστες τρομοκρατών, ο Τσόμσκι χαρακτήρισε ακόμα σοβαρότερα τα ψέματα που κρύβονται πίσω από τα μέτρα αυτά. Ανέφερε ως ακραία επίθεση στην ελευθερία του λόγου την υπόθεση «Holder εναντίον Humanitarian Law Project», που κινήθηκε από την κυβέρνηση Ομπάμα. Η κυβέρνηση αποφάσισε την ποινικοποίηση κάθε υλικής υποστήριξης σε οργανώσεις που βρίσκονται στην «τρομοκρατική λίστα», στην περίπτωση αυτή όμως «υλική υποστήριξη» χαρακτηρίστηκε η παροχή προφορικών συμβουλών.
«Δηλαδή εάν εγώ κι εσύ μιλήσουμε στους ηγέτες της Χαμάς και τους πούμε "πρέπει να κινηθείτε προς μη βίαια ανίσταση", παρέχουμε υλική υποστήριξη σε ομάδα που βρίσκεται στην τρομοκρατική λίστα», δήλωσε. Σύμφωνα με τον Τσόμσκι, οι λίστες αυτές είναι απολύτως παράνομες και δε θα έπρεπε να υπάρχουν σε μία ελεύθερη κοινωνία. «Είναι ένας αυθαίρετος κατάλογος που καταρτίζει η εκτελεστική εξουσία χωρίς καμία βάση και επίβλεψη, από καπρίτσιο. Αν ρίξετε μία ματιά, είναι κωμικές».
Ο Τσόμσκι αναφέρθηκε ξανά στην κυβέρνηση Ρήγκαν, η οποία το 1982 αποφάσισε να βοηθήσει το «φίλο» της Σαντάμ Χουσεΐν, αφαιρώντας το Ιράκ από την τρομοκρατική λίστα. Στο κενό που προέκυψε πρόσθεσαν την Κούβα, μία χώρα που είχε αποτελέσει τα προηγούμενα χρόνια στόχο διεθνούς τρομοκρατίας. «Και τώρα, η νέα αρχή του Ομπάμα που απαγορεύει την παροχή συμβουλών σε ομάδες που ανήκουν στην αυθαίρετη αυτή λίστα, είναι εγκληματική. Αυτό είναι το παρασκήνιο πίσω από τις εφόδους», καταλήγει.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
